Mentale gezondheid en verslaving

Je bent gestopt met het verslavende middel of je probeert te stoppen en toch blijft er iets aan de binnenkant knagen. Je mentale gezondheid en je gebruik staan zelden los van elkaar, ook al voelt het soms zo. Misschien heb je last van angst, onrust of nare herinneringen en grijp je daarom terug naar een middel. Dan is dat gebruik misschien niet het kernprobleem, maar een manier om iets anders draaglijk te maken. Je staat daar niet alleen voor en er is iets aan te doen.

Mentale gezondheid gaat over hoe je je vanbinnen voelt en hoe je omgaat met wat het leven je brengt. Ook zegt het iets over je gevoelens, gedachten en veerkracht. Iedereen heeft een mentale gezondheid, net zoals iedereen een lichamelijke gezondheid heeft. En net als je lichaam kent je geest goede en slechte dagen. Bij een verslaving speelt je mentale gezondheid mee: hoe je je vanbinnen voelt en wat je gebruikt, kunnen samenhangen.

Mentale gezondheid is geen knop die aan of uit staat

Je mentale gezondheid is niet zwart-wit, maar beweegt mee met je leven. De ene week voel je je goed, de andere week kost alles je meer moeite. Dat wisselen hoort erbij en betekent niet meteen dat er iets mis is. Verdwijnt dat zware gevoel niet meer vanzelf, dan is het goed om er aandacht aan te geven. Je geest vraagt dan om zorg, net als een lichaam dat oververmoeid is.

Wat je mentale gezondheid beïnvloedt

Je mentale gezondheid wordt gevormd door van alles om je heen en in je lichaam. Slaap, stress, geldzorgen, eenzaamheid of een ingrijpende gebeurtenis kunnen allemaal aan je balans trekken. Ook fijne dingen tellen mee: contact met mensen die je vertrouwt, rust en het gevoel dat je ertoe doet, geven je geest iets om op terug te vallen. Geen van die factoren staat op zichzelf; ze werken samen. Daarom hoeft er niet één grote gebeurtenis te zijn: ook een stapeling van kleinere tegenslagen kan je mentale gezondheid raken. Dezelfde druk die je mentale gezondheid raakt, kan ook de reden zijn dat je naar een middel grijpt.

Het verschil tussen een dip en psychische klachten

Een mindere periode is iets anders dan psychische klachten die blijven hangen. Een dip gaat meestal vanzelf weer over: na een paar dagen of weken voel je je weer de oude. Bij psychische problemen houdt het gevoel langer aan en gaat het je dagelijkse leven raken, bijvoorbeeld je werk, slaap of contact met anderen. Denk aan angst die niet weggaat, somberheid die blijft of onrust die maar niet afneemt. Waar de grens precies ligt, is voor jou misschien lastig te bepalen en dat hoeft ook niet: je mag er hulp bij vragen. Je kunt ons bereiken op het nummer 040-303 2626.

Je mentale gezondheid staat onder druk als de klachten je leven gaan sturen in plaats van andersom. Mentale klachten zien er bij iedereen anders uit en ze sluipen er soms langzaam in. Het ene signaal is duidelijk, het andere merk je pas als iemand anders het benoemt. Hieronder staan een paar voorbeelden van psychische problemen die je bij jezelf kunt herkennen.

Signalen die je kunt herkennen

Sommige signalen zijn lastig te plaatsen tot je ze naast elkaar ziet. Let bijvoorbeeld op of je dit herkent:

• Je piekert veel en krijgt je hoofd 's nachts niet stil.
• Je voelt je somber of leeg, ook op momenten die eigenlijk fijn zouden moeten zijn.
• Je bent snel angstig of gespannen, of je schrikt overal van.
• Je trekt je terug van mensen die je eerder opzocht.
• Je hebt moeite om je te concentreren of om rust te vinden.

Mentale problemen zijn geen teken van zwakte

Mentale problemen zeggen niets over hoe sterk je bent. Ze zijn een signaal dat er iets te veel of te lang op je drukt, niet dat je tekortschiet. Je hoeft je er dus niet voor te schamen en je hoeft ook niet te wachten tot het erger wordt. Vragen om hulp is geen zwakte, maar een manier om je geest te ontlasten. De signalen hierboven zijn niet het hele verhaal; ze kunnen wijzen op iets eronder dat met je gebruik samenhangt. Je kunt ons bereiken op het nummer 040-303 2626.

Een verslaving staat zelden op zichzelf. Het gebruik kan een manier zijn om iets anders draaglijk te maken: een angst, een naar gevoel of iets dat dieper zit. Je mentale gezondheid en je verslaving zijn dan geen twee losse problemen, maar twee kanten van hetzelfde. Soms begint het met de psychische aandoening en komt het gebruik erbij, soms ontstaan de klachten juist door het gebruik. Juist wat eronder zit, vraagt aandacht.

Hoe gebruik en klachten elkaar kunnen versterken

Gebruik en psychische klachten kunnen elkaar in stand houden. Een middel maakt een naar gevoel voor even draaglijk, maar op de lange termijn kan datzelfde gevoel juist sterker terugkomen. Zo kan een patroon ontstaan dat zichzelf in stand houdt.

Allebei tegelijk aandacht geven

Aandoeningen die elkaar versterken, vragen om aandacht voor beide kanten tegelijk. Pak je alleen het gebruik aan en laat je de reden eronder met rust, dan kan die reden gewoon blijven bestaan. Andersom geldt hetzelfde. Hoe een aanpak eruitziet die naar je verslaving en je psychische aandoening kijkt, lees je op de pagina over dubbeldiagnose.

De stap zetten om hulp te zoeken voelt misschien groot, zeker als je verslaving en psychische aandoeningen door elkaar lopen. Toch hoeft die eerste stap niet groot te zijn. Je hoeft van tevoren niet te weten wat er precies aan de hand is of hoe je het zou noemen. Je hoeft alleen toe te geven dat het zo niet langer gaat en ons te bellen. Vanaf dat punt mag je het uit handen geven. Je kunt ons bereiken op het nummer 040-303 2626.

Je hoeft het niet alleen uit te zoeken

Een eerste gesprek is vrijblijvend en kost je niet meer dan een telefoontje. We luisteren naar je verhaal en kijken samen wat er bij je speelt, zonder dat je daar een diagnose of de juiste woorden voor nodig hebt. Daarna leg je niets vast: jij bepaalt of je verder wilt. Twijfel je of jouw situatie "erg genoeg" is om te bellen? Bel dan juist, want één gesprek kan al genoeg zijn om te weten waar je aan toe bent.

Voor iemand anders

Misschien maak je je zorgen om je partner, je kind, een vriend of een collega en weet je niet goed hoe je het gesprek begint. Ook dan mag je bellen om te overleggen wat je kunt doen. Je hoeft niet alles van de ander te weten of de situatie precies te kunnen omschrijven. Soms helpt het al om je zorgen hardop tegen iemand uit te spreken die ermee bekend is.

Zo zet je de eerste stap

Je hoeft niet te wachten tot het slechter gaat. Bel ons gerust op het nummer 040-303 2626 en vertel wat er speelt. Of je nu belt voor jezelf of voor iemand die je dierbaar is, een gesprek is zo gestart. Zo zet je een eerste stap richting een betere mentale gezondheid.