Wanneer speedgebruik ongemerkt omslaat in verslaving
Speed, ook wel amfetamine of pep genoemd, is een stimulerende harddrug die energie, focus en zelfvertrouwen kan geven. Voor veel mensen begint het gebruik onschuldig: tijdens het uitgaan, op festivals of om langer door te kunnen werken of studeren. Toch kan regelmatig gebruik langzaam veranderen in een speedverslaving. Wat eerst af en toe gebeurt, kan steeds vaker nodig voelen om te functioneren.
Bij een amfetamineverslaving raakt het beloningssysteem in de hersenen gewend aan het effect van speed. Hierdoor ontstaat tolerantie: je hebt steeds meer nodig om hetzelfde gevoel te ervaren. Tegelijk kan stoppen moeilijk worden doordat het lichaam en de hersenen moeten herstellen van het gebruik.
Twijfel je of jouw gebruik of dat van iemand in je omgeving problematisch begint te worden? Op deze pagina lees je hoe een speedverslaving ontstaat, welke symptomen kunnen voorkomen en welke hulp mogelijk is wanneer stoppen lastig blijkt.
Wat is speed (amfetamine)?
Speed is de straatnaam voor amfetamine, een stimulerend middel dat het centrale zenuwstelsel activeert. Het middel verhoogt onder andere de hoeveelheid dopamine en noradrenaline in de hersenen. Hierdoor kun je je tijdelijk energieker, alerter en zelfverzekerder voelen.
Speed wordt vaak gesnoven, maar kan ook worden geslikt of opgelost in drank. De effecten kunnen enkele uren aanhouden en bestaan onder andere uit:
- meer energie en alertheid
- minder behoefte aan slaap
- minder hongergevoel
- verhoogd zelfvertrouwen
- meer spraakzaamheid
Hoewel deze effecten voor sommige mensen aantrekkelijk lijken, heeft speed ook een sterke invloed op het lichaam en de hersenen. Bij regelmatig gebruik kan het risico op verslaving aan speed toenemen.
Is speed verslavend?
Ja, speed kan verslavend zijn. Amfetamine stimuleert het beloningssysteem in de hersenen, waardoor je je energieker, alerter en zelfverzekerder kunt voelen. Door deze sterke prikkel kan het middel aantrekkelijk worden om vaker te gebruiken. Bij herhaald gebruik raken de hersenen gewend aan het effect van speed. Daardoor kan de behoefte ontstaan om opnieuw te gebruiken om hetzelfde gevoel te ervaren.
Sommige mensen merken dat ze steeds vaker naar speed grijpen of dat stoppen moeilijker wordt dan verwacht. In dat geval kan er sprake zijn van beginnende speedverslaving of amfetamineverslaving.
Hoe ontstaat een speedverslaving?
Een speedverslaving ontstaat meestal geleidelijk. In het begin lijkt het middel vooral voordelen te bieden: je hebt meer energie, voelt je productiever of ervaart meer zelfvertrouwen. Na verloop van tijd raken de hersenen echter gewend aan het effect van amfetamine.
Dit kan leiden tot verschillende veranderingen:
Tolerantie
Je hebt steeds meer speed nodig om hetzelfde effect te voelen.
Craving
Er kan een sterk verlangen ontstaan om opnieuw te gebruiken.
Psychische afhankelijkheid
Zonder speed kan het leven leeg, vermoeiend of somber aanvoelen.
Controleverlies
Het lukt minder goed om het gebruik te beperken of te stoppen.
Sommige mensen gebruiken speed ook om met andere problemen om te gaan, zoals stress, vermoeidheid, ADHD-klachten of traumatische ervaringen. Daardoor kan het middel een steeds grotere rol gaan spelen in het dagelijks leven.
Symptomen van speedverslaving
Een speedverslaving herkennen is niet altijd eenvoudig. Veel mensen blijven in het begin functioneren op werk of studie, terwijl het gebruik langzaam toeneemt. Toch zijn er signalen die kunnen wijzen op een verslaving aan speed.
Mogelijke symptomen van amfetamineverslaving zijn bijvoorbeeld:
- sterk vermageren
- zelfverwaarlozing
- verwaarlozing van werk, studie of relaties
- steeds vaker of dagelijks speed gebruiken
- niet kunnen stoppen ondanks negatieve gevolgen
- meer gebruiken dan je had voorgenomen
- in je eentje gebruiken
- speed gebruiken op ongebruikelijke momenten, zoals onder werktijd
- steeds meer nodig hebben om hetzelfde effect te voelen
- continu aan speed denken
- speed nodig hebben om te kunnen functioneren
Vaak gaat het niet om één symptoom, maar om een combinatie van signalen die samen wijzen op problematisch gebruik.
Gevolgen van langdurig speedgebruik
Langdurig en intensief speedgebruik kan verschillende lichamelijke en psychische gevolgen hebben. Omdat speed vermoeidheid en honger onderdrukt, kan het lichaam langere tijd over zijn grenzen gaan.
Mogelijke gevolgen van speedverslaving zijn onder andere:
- gebitsproblemen
- ernstige vermagering
- hartritmestoornissen
- verhoogde kans op hartaanval
- psychoses
- hersenbloeding of herseninfarct
- geheugen- en concentratieproblemen
- depressieve klachten
- suïcidale gedachten
Daarnaast kunnen ook sociale problemen ontstaan, bijvoorbeeld in relaties, op het werk of financieel.
Afkickverschijnselen van speed
Wanneer iemand stopt met speedgebruik kan het lichaam reageren met afkickverschijnselen. Deze ontstaan doordat de hersenen tijd nodig hebben om het natuurlijke evenwicht te herstellen.
Veel voorkomende afkickverschijnselen van speed zijn bijvoorbeeld:
- extreme vermoeidheid
- somberheid of depressieve gevoelens
- sterke behoefte om opnieuw te gebruiken
- slaapproblemen
- concentratieproblemen
- prikkelbaarheid
Deze klachten kunnen het moeilijk maken om zelfstandig te stoppen. Daarom kiezen sommige mensen ervoor om hulp en een behandeling te zoeken bij het afbouwen of stoppen met speed.
Verslaving kan samenhangen met onderliggende problemen
Bij sommige mensen speelt er naast het middelengebruik ook andere problematiek. Denk bijvoorbeeld aan:
- trauma
- ADHD
- stress of burn-out
- depressie of angstklachten
Speed kan tijdelijk een gevoel van controle, energie of ontspanning geven. Daardoor kan het verleidelijk zijn om het middel opnieuw te gebruiken wanneer klachten terugkomen. Tijdens een intake wordt daarom vaak gekeken naar mogelijke onderliggende oorzaken van het gebruik.
Hulp bij speedverslaving
Het doorbreken van een speedverslaving kan moeilijk zijn om alleen te doen. Sommige mensen proberen meerdere keren te stoppen voordat het lukt om langdurig van het middel af te blijven.
Behandeling kan onder andere bestaan uit:
- hulp bij stoppen of afbouwen
- gesprekken met een behandelaar
- therapie gericht op onderliggende problematiek
- ondersteuning bij herstel en terugvalpreventie
De duur van een behandeling kan verschillen per persoon. In veel gevallen duurt een traject meerdere weken, maar de exacte invulling hangt af van jouw situatie en zorgbehoefte.
Twijfel je over je speedgebruik?
Merk je dat speed een steeds grotere rol in je leven speelt? Of vraag je je af of er sprake kan zijn van een speedverslaving?
Het kan helpend zijn om hierover met iemand te praten. De behandelaars van CACN Verslavingszorg hebben ervaring met verschillende vormen van middelengebruik, waaronder amfetamineverslaving. Samen kun je kijken naar je situatie en bespreken welke stappen mogelijk zijn. Dankzij een persoonlijke behandeling en nazorg op maat, volgen we altijd de hoogste kwaliteitseisen en vergroten we de kans op herstel voor jou.
Je kunt ons bellen op 040-303 2626 of het contactformulier invullen. Ook wanneer je alleen vragen hebt of je zorgen wilt delen, kun je altijd contact opnemen over een speedverslaving.