Psychose door drugs

Een psychose door drugs kan je dingen laten geloven en doen die je nuchter nooit zou doen. Dat kan je flink in het nauw brengen: denk aan ruzie, ongelukken of gevaar voor jezelf en anderen. Daarna kun je uitgeput en in de war zijn over wat er echt gebeurd is. Met de hulp van onze zorgprofessionals kun je de weg terugvinden naar de werkelijkheid.

Een psychose is een periode waarin je het contact met de werkelijkheid deels of helemaal verliest. Je hoort, ziet, ruikt of voelt dingen die er niet zijn, of je raakt overtuigd van ideeën die niet kloppen, maar voor jou op dat moment echt zijn. Dat je dit zelf niet altijd doorhebt, maakt een psychose extra verwarrend en beangstigend.

Een psychose door drugs lijkt te ontstaan door een verstoring in je hersenen, waarbij de stof dopamine een belangrijke rol speelt. Dopamine regelt onder andere je beloningsgevoel, genot en motivatie. Zodra de balans van deze stof verschuift, verandert de manier waarop je de wereld ervaart.

De rol van dopamine bij een psychose

Bij een psychose lijkt de dopaminebalans in je brein uit evenwicht te raken. In sommige delen ontstaat een teveel aan dopamine, waardoor je last kunt krijgen van wanen en hallucinaties. In andere delen ontstaat juist een tekort, waardoor bepaalde dingen ineens minder goed lukken. Het is lastiger om je dan te concentreren of je verliest je motivatie. Zo kun je tegelijk overprikkeld en uitgeput raken.

Waarom drugs een psychose kunnen uitlokken

Middelen als speed, cocaïne en crystal meth zetten je brein aan om in één keer veel dopamine af te geven. Die plotselinge piek kan genoeg zijn om je uit balans te brengen, zodat je tijdens of kort na het gebruik in een psychose raakt. Bij andere middelen verloopt het anders, maar het eindpunt is hetzelfde: je hersenchemie raakt ontregeld en een psychose ligt op de loer.

Niet elke drug werkt op dezelfde manier, maar verschillende middelen kunnen een psychose uitlokken. Of je een psychose krijgt, hangt af van het type drug, de hoeveelheid en jouw eigen gevoeligheid. Deze middelen brengen een verhoogd risico met zich mee:

• cannabis (hasj en wiet): kan bijdragen aan een psychose en bij gevoelige mensen meespelen bij schizofrenie
• speed (amfetamine): maakt je opgejaagd en kan leiden tot achterdocht, hallucinaties en paranoia door drugs
• crystal meth: lijkt op speed, maar geeft een nog groter risico op een psychose met paranoia en hallucinaties
• cocaïne: kan je achterdochtig en angstig maken, soms met wanen of het gevoel van beestjes onder je huid
• XTC (MDMA): kan paniek en psychotische klachten geven
• LSD: geeft hallucinaties die op een psychose lijken; bij een verkeerde trip kun je in een echte psychose belanden
• alcohol: zwaar drinken en plotseling stoppen kunnen allebei psychotische klachten geven

Of jij een psychose door drugs ontwikkelt, hangt van verschillende dingen tegelijk af.

De rol van aanleg en gevoeligheid bij een drugspsychose

Drugs zijn niet altijd de enige oorzaak van een psychose. Ze kunnen ook de druppel zijn die een bestaande gevoeligheid over de rand duwt. Of drugs bij jou een psychose uitlokken, hangt dus deels af van je aanleg. Komen er in je familie psychische aandoeningen voor, zoals schizofrenie, dan kun je die gevoeligheid hebben meegekregen. Het lastige is dat je pas merkt dat je die aanleg hebt op het moment dat het misgaat.

Een eerdere heftige reactie als waarschuwing

Werd je na drank of drugs een keer achterdochtig zonder reden, hoorde je dingen die er niet waren, of had je het gevoel dat mensen het op je gemunt hadden? Zo'n reactie is meer dan een vervelende avond: het kan erop wijzen dat je kwetsbaarder bent voor een psychose. Een volgende keer kan zo'n reactie uitgroeien tot een echte psychose, die heftiger is en langer aanhoudt.

Blowen op jonge leeftijd en je hersenen

Op jonge leeftijd beginnen met blowen vraagt extra aandacht, omdat je hersenen tot ongeveer je 25e nog volop in ontwikkeling zijn. Blow je in die jaren veel, dan kan THC, het werkzame bestanddeel in cannabis, die ontwikkeling verstoren. Daardoor kun je gevoeliger raken voor een psychose.

Spichtig en uitgeput door drugs

Zwaar gebruik put niet alleen je geest uit, maar ook je lichaam. Middelen als speed, cocaïne en XTC onderdrukken je honger en slaap, waardoor je dagenlang nauwelijks kunt eten of rusten. Je valt daardoor af en gaat er mager en spichtig uitzien. Dat is meer dan een uiterlijk kenmerk. Achter dat magere uiterlijk zit het echte risico: dagenlang niet slapen brengt je dopaminebalans verder uit evenwicht. Juist als je lichaam zo is uitgeput, kan een psychose door drugs makkelijker ontstaan.

De symptomen van een psychose door drugs verschillen per persoon en per middel. Bij de een overheerst achterdocht, bij de ander angst, verwarring of beelden die er niet zijn. De volgende verschijnselen kunnen op een drugspsychose wijzen:

• dingen horen, zien of voelen die er niet zijn (hallucinaties)
• overtuigd zijn van iets wat in werkelijkheid niet klopt (een waan)
• het gevoel hebben dat anderen je willen pakken of in de gaten houden (achterdocht)
• angstig, onrustig of opgejaagd zijn
• ernstig in de war zijn
• onsamenhangend praten
• het gevoel hebben dat gedachten niet meer van jou zijn

Hoe lang een psychose door drugs duurt, verschilt per persoon en per situatie. Soms trekt de psychose weg zodra je weer nuchter bent. Zo'n korte psychose kan al binnen een paar uur of een dag voorbij zijn. In andere gevallen houden de klachten langer aan en heb je meer tijd nodig om te herstellen.

Wanneer een psychose langer aanhoudt

Een psychose door drugs kan ook na het stoppen blijven bestaan. De klachten houden dan weken of soms maanden aan, terwijl de drugs allang uit je lichaam zijn. Houdt de psychose heel lang aan, dan speelt er soms meer dan de drugs alleen: een aanleg die naar boven komt, of een aandoening als schizofrenie. Schizofrenie is een ernstige psychische ziekte waarbij je het contact met de werkelijkheid blijft verliezen, ook zonder drugs. Trekt jouw psychose maar niet weg nadat de drugs je lichaam hebben verlaten, blijf er dan niet mee rondlopen. Onze zorgprofessionals zoeken samen met je uit wat er speelt, zodat je gerichte hulp krijgt.

Afkicken voelt als de veilige keuze, maar plotseling stoppen kan zelf een psychose uitlokken. Dat klinkt tegenstrijdig, maar je lichaam kan heftig reageren als het ineens een middel mist waaraan het gewend is.

Delirium tremens bij stoppen met alcohol

Een bekend en gevaarlijk voorbeeld is delirium tremens, dat bij plotseling stoppen met alcohol kan ontstaan. Na jaren van zwaar drinken raakt je lichaam zo gewend aan alcohol dat het abrupt wegvallen ervan een schok geeft. Je kunt dan hevig verward raken, hallucineren en flink trillen en zweten. Soms komen daar epileptische aanvallen en een ontregelde bloeddruk en hartslag bij, en juist dat maakt delirium tremens levensbedreigend. Stoppen met alcohol doe je daarom het liefst niet in je eentje.

Veilig afbouwen met een detoxbehandeling

De eerste stap zet je zelf: je erkent dat je een probleem hebt dat je niet in je eentje op kunt lossen. Daarna neem je contact met ons op. Vanaf dat moment sta je er niet meer alleen voor: bij een detox bouwen we samen op een medisch veilige manier af, zodat je lichaam de tijd krijgt om te wennen.

Twijfel je over je gebruik of maak je je zorgen om een psychose door drugs, dan staan wij voor je klaar. Onze zorgprofessionals zijn gespecialiseerd in verslavingszorg en onze ervaringsdeskundigen weten hoe het is om vast te zitten in een verslaving. Samen kijken we wat bij jouw situatie past, of het nu gaat om een luisterend oor, intakegesprek of drugsverslaving waar je vanaf wilt. Bel ons gerust op het nummer 040-303 2626. Met je angst voor een psychose door drugs hoef je niet alleen te blijven zitten, wij kunnen je verder helpen.