Amfetamine

Amfetamine is een opwekkend middel dat je hersenen en lichaam tijdelijk in een hogere versnelling zet. Misschien wil je het zelf gaan gebruiken of maak je je zorgen om iemand die je kent. Je wilt weten wat het middel precies doet, welke effecten erbij horen en wanneer het gebruik gevaarlijk wordt. Hieronder vind je duidelijke informatie over wat amfetamine doet en wanneer het gebruik risico's geeft.

Amfetamine is een opwekkend middel, ook wel een stimulant genoemd. Dat betekent dat het je hersenen en lichaam sneller laat werken, waardoor je je wakkerder en energieker voelt. Je komt amfetamine in verschillende vormen tegen, en die verschillen sterk van elkaar. Als illegale drug heet het speed. Daarnaast bestaat er een medische vorm die een arts onder strenge voorwaarden kan voorschrijven. Die twee zijn niet hetzelfde: het verschil zit in zuiverheid, dosering en controle. Wie illegale amfetamine gebruikt, weet zelden precies wat erin zit.

Speed: de illegale vorm van amfetamine

Speed is de illegale vorm van amfetamine, en die is bijna nooit zuiver. Er zitten andere stoffen doorheen en je weet niet hoe sterk een dosis is. De ene keer krijg je veel meer werkzame stof binnen dan de andere. Dat maakt het lastig in te schatten hoeveel je gebruikt, met soms een overdosis tot gevolg en soms juist een dosis die nauwelijks werkt.

Waar zit amfetamine in?

Je vraagt je misschien af waar amfetamine in zit en hoe je het middel herkent. Als speed komt het meestal voor als wit of geelachtig poeder, soms als pil of capsule. Soms wordt het ook ingespoten. De medische vorm is iets heel anders: dat is een gecontroleerd medicijn in een vaste dosis die een arts soms voorschrijft, bijvoorbeeld bij ADHD.

Wat amfetamine doet, merk je kort na het gebruik. Het middel grijpt in op je hersenen, waardoor je hart sneller klopt en je je energieker voelt. Het precieze effect verschilt per persoon en per hoeveelheid, al zijn er meestal wel duidelijke patronen te herkennen.

De werking van amfetamine op je hersenen

De werking van amfetamine draait om stofjes in je hersenen, vooral dopamine en noradrenaline. Die stofjes regelen onder andere je energie, je concentratie en je gevoel van plezier. Amfetamine zorgt ervoor dat er in korte tijd veel meer van deze stofjes vrijkomen dan normaal. Daardoor kun je het effect snel voelen. Als het middel uitgewerkt raakt, zijn je voorraden tijdelijk uitgeput, en kan je stemming juist omslaan.

De effecten van amfetamine op de korte termijn

De effecten op de korte termijn kunnen prettig voelen en daar zit ook het gevaar. Het effect van amfetamine voel je meestal kort na inname:

Positieve effecten:

• je voelt je energiek en alert
• je voelt je vrolijker
• je voelt je zelfverzekerder en praat makkelijker met anderen
• je hebt geen last van honger en vermoeidheid
• je kunt makkelijker beslissingen nemen

Mogelijke negatieve effecten:

• je kunt moeite hebben met slapen
• je kunt gaan knarsetanden of spanning in je kaken ervaren
• je kunt je misselijk, duizelig of gespannen voelen
• je kunt je achterdochtig, agressief of opgefokt voelen

Naast deze effecten brengt amfetamine nog meer risico's met zich mee. Je lichaam kan te warm worden, wat tot oververhitting kan leiden. Je bloeddruk stijgt, en dat vraagt veel van je hart en bloedvaten, in zeldzame gevallen met een hartaanval of hersenbloeding tot gevolg.

Hoe lang werkt amfetamine?

Hoe lang amfetamine werkt, hangt af van de hoeveelheid, de zuiverheid, je eigen lichaam en de manier van innemen. Slik je het, dan duurt het ongeveer 25 tot 45 minuten voordat je iets merkt, en houden de effecten daarna zo'n 6 tot 8 uur aan. Bij snuiven of spuiten voel je het al na enkele minuten en zijn de meeste effecten na 3 tot 6 uur weer weg. Daarna volgt vaak de dip, waarin je je juist moe en somber voelt. In slaap komen kan dan lastig zijn: hoe meer je hebt genomen, hoe langer dat duurt, soms tot 10 à 12 uur na je laatste gebruik. Bij crystal meth ligt dat anders: dit middel werkt fors langer en kan je veel langer wakker en opgejaagd houden.

De risico's van amfetamine op de langere termijn merk je vaak pas als het middel al langer een rol speelt. Gebruik je amfetamine langere tijd, dan kan dat je lichaam en geest uitputten. Klachten als slecht slapen, somberheid, angst en onrust kunnen ook op de korte termijn al opduiken als je daar gevoelig voor bent, maar bij langer gebruik worden ze hardnekkiger. Een grote valkuil is tolerantie: je hebt steeds meer nodig voor hetzelfde effect, waardoor je gebruik uit balans raakt. Bij zwaar en langdurig gebruik kan amfetamine ook een psychose uitlokken, vooral als je daar gevoelig voor bent.

Waarom amfetamine zo aantrekkelijk lijkt

Het opwekkende effect verklaart waarom sommige mensen naar amfetamine grijpen. Sommigen zoeken energie om door te kunnen werken of studeren, anderen gebruiken het om langer uit te gaan of zich socialer te voelen. Op het moment zelf kan dat als winst voelen. Het lastige is dat je lichaam went aan het middel, waardoor je voor hetzelfde gevoel steeds meer nodig kunt hebben. Wat begon als een oppepper, verandert zo soms in een gewoonte die moeilijk los te laten is.

Gebruik wordt niet meteen een verslaving, maar bij amfetamine kan dat sneller gaan dan je zou willen. Doordat je lichaam snel went aan het effect, voel je je zonder de drug al gauw beroerd. Zo ontstaat langzaam een patroon waar je moeilijk uitkomt.

Signalen dat amfetamine grip op je krijgt

Een paar signalen kunnen erop wijzen dat amfetamine meer ruimte inneemt dan je wilt:

• je gebruikt amfetamine om door te werken, te studeren of langer uit te gaan en zonder voelt minder leuk of lukt minder goed
• na de dip grijp je opnieuw naar amfetamine om je niet moe en somber te voelen
• je hebt meer nodig dan vroeger om hetzelfde effect te krijgen
• je blijft slecht eten en slapen, ook op dagen dat je niet gebruikt
• je gedachten gaan steeds vaker naar het volgende moment van gebruik
• eerdere pogingen om te stoppen liepen op niets uit

Afhankelijkheid is geen kwestie van zwakte

Afhankelijkheid is geen kwestie van zwakte of een gebrek aan wilskracht. Het is iets wat zich in je hersenen afspeelt en het kan mensen uit elke hoek van de samenleving overkomen. Juist omdat het sluipend gaat, merk je het zelf soms als laatste. En ook al merk je het laat, je kunt er nog steeds iets aan doen, en dat hoef je niet alleen te doen.

Stoppen met amfetamine in je eentje is zwaar. De dip na het stoppen, de gewoonte en de plekken waar je gebruikte, kunnen je telkens terugtrekken. Bij CACN Verslavingszorg kijken we daarom niet alleen naar het middel, maar ook naar wat eronder ligt. Soms speelt er meer, zoals stress, somberheid, slaapproblemen of nare ervaringen uit het verleden.

Het eerste gesprek

Hulp begint met een gesprek, zonder oordeel. Samen brengen we in kaart hoe vaak en hoeveel je gebruikt, hoe je je voelt en wat je zou willen veranderen. Je hoeft niets te verbergen. Op basis van dat gesprek stellen we samen met jou een plan op dat past bij jouw situatie. Mocht een andere vorm van zorg beter aansluiten, dan helpen we je daar naartoe.

Afkicken van amfetamine

Het afkicken van amfetamine gaat vooral samen met vermoeidheid, somberheid en een sterke drang naar het middel. Lichamelijk is het afkicken bij amfetamine meestal minder heftig dan bij sommige andere drugs, al kun je wel lichamelijke klachten krijgen. Geestelijk kan het ook zwaar zijn. We zorgen dat dit op een veilige manier verloopt.

Werken aan een leven zonder terugval

Stoppen lukt vaak nog wel; het volhouden is de echte uitdaging. Daarom besteden we veel aandacht aan de periode na het afkicken. Speelt er een psychische klacht naast de verslaving, dan pakken we die samen aan als dubbeldiagnose. Je leert je eigen valkuilen herkennen en je oefent met manieren om met spanning, trek of moeilijke momenten om te gaan.

Misschien denk je: zo erg is het bij mij nog niet. Juist daarom is dit een goed moment om er naar te kijken. Hoe langer een patroon duurt, hoe dieper het in je leven kan gaan zitten en hoe meer het je kan kosten aan onder andere je gezondheid en relaties.

Hulp vragen is geen controle verliezen

Hulp vragen is geen teken dat je het niet zelf kunt. Bij een verslaving ben je een stuk controle juist al kwijt, en hulp is dé manier om die terug te krijgen. Twijfel je of je situatie ‘erg genoeg’ is voor een gesprek? Dat hoeft niet. Een telefoontje is vrijblijvend en je kunt gewoon je vragen stellen; je zit nergens aan vast. Bel ons op 040-303 2626 en ontdek wat er voor jou mogelijk is bij een amfetamineverslaving.