Comorbiditeit en verslaving

Bij comorbiditeit en verslaving speelt er naast de verslaving nog een andere aandoening mee. Misschien herken je dat: stoppen lukt steeds niet of je valt telkens terug. Dat hoeft niet aan wilskracht te liggen. Soms zit er een psychische klacht onder, zoals angst, somberheid of een trauma. En zolang die klacht blijft, blijft ook de reden om te gebruiken bestaan.

Wat betekent comorbiditeit precies? Het is het woord voor twee of meer aandoeningen die tegelijk bij iemand spelen. De betekenis wordt duidelijk als je het woord uit elkaar haalt: het komt uit het Latijn, waar morbus "ziekte" betekent en co "samen". Letterlijk gaat het dus om ziekten die naast elkaar bestaan.

Een arts gebruikt de term om aan te geven dat er niet één probleem is, maar meerdere tegelijk. Dat kunnen twee lichamelijke ziektes zijn, zoals een longziekte naast hoge bloeddruk. Het kan ook gaan om een lichamelijke en een psychische aandoening samen, bijvoorbeeld diabetes naast een depressie. En het kan om twee psychische aandoeningen draaien die je mentale gezondheid raken. Belangrijk is dat het telkens om aandoeningen gaat die langer aanhouden, niet om iets tijdelijks: een gebroken been naast een sombere bui is geen comorbiditeit.

Comorbiditeit van autisme en ADHD

Een voorbeeld van comorbiditeit is de combinatie van autisme en ADHD. Die twee kunnen bij dezelfde persoon voorkomen en elkaar beïnvloeden: autisme brengt vaak moeite met prikkels en verandering mee, terwijl ADHD juist voor onrust en concentratieproblemen zorgt. Spelen ze samen, dan kan de een de last van de ander vergroten. Dat laat zien hoe groot de invloed op beide kanten kan zijn wanneer aandoeningen tegelijk spelen.

Comorbiditeit bij een verslaving

Gaat een verslaving samen met een psychische aandoening, dan spreken we van psychiatrische comorbiditeit. De verslaving en de psychische klacht staan dan zelden los van elkaar: ze kunnen elkaar juist in stand houden. Deze specifieke combinatie ken je misschien ook als een dubbeldiagnose. Dat de twee elkaar beïnvloeden, kan betekenen dat de behandeling er anders uitziet dan wanneer er maar één aandoening speelt.

Een verslaving ontstaat zelden zonder reden. Vaak zit er een klacht onder die je draaglijker probeert te maken met een middel.

Het middel als oplossing voor een ander probleem

Op de korte termijn lijkt een middel te helpen. Heb je last van angst, dan drink je misschien alcohol om rustiger te worden. Voel je je somber, dan grijp je misschien naar drugs om even niets te hoeven voelen. Dat geeft kort verlichting. Maar op de lange termijn kunnen de klachten juist erger worden in plaats van minder en zo kan er een verslaving bovenop het oorspronkelijke probleem ontstaan.

Hoe het gebruik de klachten versterkt

Andersom werkt het net zo goed. Langdurig gebruik van alcohol of drugs kan zelf klachten oproepen of verergeren wat er al was. Alcohol kan je somberder maken, terwijl sommige drugs juist angst of achterdocht kunnen oproepen. Op die manier kunnen de verslaving en de psychische klachten elkaar in stand houden, als twee tandwielen die in elkaar grijpen. Doorbreek je er maar één, dan blijft het andere draaien.

Schaamte hoeft je niet tegen te houden

Spelen er meerdere aandoeningen tegelijk, dan kan dat uitzichtloos voelen. Alsof het bewijst dat je probleem te groot is om op te lossen. Dat is niet zo. Twee klachten die elkaar versterken, vragen om een aanpak die naar allebei kijkt. Herken je dat bij jezelf? Bel ons dan op 040-303 2626.

Vaak is al bekend wat er speelt, bijvoorbeeld omdat er eerder een diagnose is gesteld. Toch hoef je het zelf niet allemaal op een rij te hebben. In een intakegesprek kijken we samen naar je situatie: welke verslaving, welke psychische aandoening, en hoe ze op elkaar inwerken. Daarna leggen we uit wat we voor je kunnen doen, en ook eerlijk wanneer een andere vorm van zorg beter bij je past. Wil je weten of wij je kunnen helpen? Bel ons gerust op het nummer 040-303 2626. Één telefoongesprek kan al genoeg zijn om te weten waar je aan toe bent bij comorbiditeit en verslaving.