THC-vapes: wat zit erin en hoe riskant zijn ze?

THC-vapes zijn elektronische verdampers met vloeistof waarin THC zit, de stof in cannabis die je high maakt. Een klein verhittingselement zet die vloeistof om in damp die je inademt. Anders dan bij een joint komt er geen vuur aan te pas. Ze bestaan in verschillende vormen en smaken, maar hebben één ding gemeen: je ziet aan de buitenkant niet wat erin zit.

THC-vapes bestaan in drie vormen, die allemaal op dezelfde manier werken. Het verschil zit vooral in het gemak en de manier van vullen. De drie soorten zijn:

• Wegwerpvapes: kant-en-klare apparaatjes die je weggooit zodra ze leeg zijn.
• Vapes met patronen: een herbruikbaar apparaat waarin je een nieuw reservoir met vloeistof klikt.
• Navulbare vapes: apparaten die je zelf vult met THC-olie of vloeistof.

Waarom vapen met THC zo weinig opvalt

Blowen valt snel op: de geur is scherp, blijft hangen in kleding en verraadt het gebruik direct. De damp van vapes met THC ruikt juist zoet of neutraal en is na een paar tellen verdwenen. Daardoor kun je high zijn op school, op werk of thuis zonder dat je omgeving het aan de geur merkt. Dat maakt de vape aantrekkelijk als je je gebruik verborgen wilt houden.

Bij een THC-vape weet je zelden wat er precies in de vloeistof zit. De verkoop van THC-vapes is in Nederland bijna overal illegaal. Er is één uitzondering: coffeeshops in gemeenten die meedoen aan het wietexperiment van de overheid, een proef met legaal geteelde en gecontroleerde cannabis, mogen een specifieke THC-vape verkopen aan volwassenen. Bij die vapes is de inhoud getest. Alle andere vapes, dus vrijwel alles wat je online of op straat vindt, komen van een illegale markt zonder enige controle op de inhoud.

De sterkte van de THC is onbekend

In de vloeistof van een vape zit cannabisextract. Makers halen de THC uit de cannabisplant en dikken die in tot een sterke olie, met veel meer THC dan in wiet zelf. Daardoor krijg je met een paar trekken al snel meer binnen dan met een joint. Hoeveel dat precies is, weet je niet: op de verpakking staat zelden iets betrouwbaars over de sterkte. Zelfs twee vapes uit dezelfde doos kunnen in sterkte verschillen. Je doseert dus op de gok.

Andere stoffen in de vloeistof

Naast THC kan de vloeistof stoffen bevatten die je er niet in verwacht. Denk aan:

• Synthetische cannabinoïden: in een laboratorium gemaakte stoffen die op THC lijken, maar sterker en onvoorspelbaarder werken.
• Smaak- en hulpstoffen: toevoegingen die de damp een smaak geven. Van sommige stoffen is onbekend wat ze doen zodra je ze verhit inademt.
• Vitamine E-acetaat: een olieachtige vulstof die in illegale vapes is aangetroffen en die in verband staat met ernstige longschade.

Wie online zoekt op ‘THC-vapes kopen’, vindt webshops die er professioneel uitzien: strakke verpakkingen, keurmerken en positieve beoordelingen. Die schijn zegt niets over de inhoud. Een mooie website is geen bewijs van een zuiver product. Juist die professionele uitstraling geeft een vals gevoel van veiligheid.

Geen controle op THC-vapes online of op straat

Buiten het wietexperiment controleert geen enkele instantie de sterkte of zuiverheid van THC-vapes. Niemand toetst of de vermelde samenstelling klopt en of er wel echt THC in zit. Dat geldt overal: of je nu THC-vapes in Amsterdam op straat koopt of ze online bestelt, het product komt van dezelfde ongecontroleerde markt. Bij drugstestservices blijkt soms dat een ingeleverde vape geen THC bevat, maar een synthetische stof, terwijl de verpakking iets anders belooft.

Ook 'legale' vapes zijn niet zonder risico

Sommige webshops verkopen vapes met stoffen als HHC of THCP. Die ogen legaal en lijken chemisch op THC, maar over de werking en de gevolgen op lange termijn is nog weinig bekend.  Bovendien vallen steeds meer van deze stoffen inmiddels onder de Opiumwet, de wet die drugs in Nederland verbiedt. Wat vandaag legaal oogt, kan morgen verboden zijn. Ook hier geldt: je koopt een product zonder garantie op de inhoud.

Het grootste gevaar van THC-vapes zit niet in de THC zelf, maar in wat er in plaats daarvan in kan zitten. Synthetische cannabinoïden zijn chemisch gemaakte stoffen die zich in de hersenen aan dezelfde plekken hechten als THC. Het grote verschil: ze werken vaak vele malen sterker en veel onvoorspelbaarder dan echte THC.

Waarom deze stoffen in vapes zitten

Synthetische cannabinoïden zitten in vapes, omdat ze de verkoper meer opleveren. Echte THC komt uit de cannabisplant: extract maken kost tijd, ruimte en geld en het vervoeren ervan is riskant. Een synthetische stof komt uit een laboratorium en werkt zo sterk dat er per vape maar weinig van nodig is. Dat maakt de productie goedkoop en het vervoer eenvoudig. Jij betaalt voor THC, maar krijgt mogelijk iets heel anders. Aan de smaak of de damp merk je het verschil meestal niet.

Klachten na gebruik van synthetische cannabinoïden

Tijdens of vlak na het vapen van synthetische cannabinoïden kunnen heftige klachten ontstaan. Het gaat dan niet om afkicken, maar om een vergiftiging: het lichaam reageert op een stof die veel sterker is dan verwacht. Bekende voorbeelden zijn:

• hevige angst en paniek
• een snelle hartslag en hoge bloeddruk
• misselijkheid en overgeven
• verwardheid en hallucinaties: dingen zien of horen die er niet zijn
• in ernstige gevallen epileptische aanvallen of bewusteloosheid

Omdat de sterkte per vape en zelfs per trek kan verschillen, is een overdosis snel gemaakt. Heb jij of iemand in je omgeving tijdens of na het vapen last van deze klachten? Drukte, geluid en fel licht kunnen de angst en verwardheid erger maken. Zoek daarom een rustige plek en bel bij ernstige klachten direct 112.

Zit er echte THC in de vloeistof, dan lijkt het effect op dat van blowen: ontspanning, een licht of zweverig gevoel en versterkte zintuigen. Het effect komt bij vapen snel op, meestal binnen enkele minuten. Het houdt ongeveer één tot drie uur aan. Hoe sterk het effect is, hangt af van de concentratie THC en juist die ken je niet.

Het verschil met een joint

Een THC-vape werkt anders dan een joint, ook al lijkt het effect op elkaar. Doseren is lastig: een trek van een vape voelt licht, waardoor je ongemerkt vaker en dieper inhaleert. Een joint is na één keer roken op, terwijl een vape honderden trekken bevat en altijd binnen handbereik ligt. Zo verdwijnt de natuurlijke rem die bij blowen ingebouwd zit. Met een vape op zak kun je de hele dag door THC gebruiken zonder dat iemand iets merkt.

Onprettige effecten bij een hoge dosis

Ook met echte THC kun je te veel binnenkrijgen. Een te hoge dosis voelt vaak beroerd: je kunt angstig, duizelig of misselijk worden. Anders dan bij synthetische cannabinoïden zijn deze klachten meestal niet gevaarlijk en zakken ze vanzelf weer weg. Eén risico verdient wel aparte aandacht: ben je gevoelig voor psychische klachten, dan vergroten sterke THC-producten de kans op een psychose, een toestand waarin je het contact met de werkelijkheid tijdelijk kwijtraakt.

Een eerlijk antwoord: het risico van een THC-vape is moeilijk in te schatten en juist dat maakt het gebruik riskant. Je weet niet welke stof je inademt, hoe sterk die stof is en wat die met je lichaam doet. De risico's spelen op drie vlakken: de longen, cannabisverslaving en de ontwikkeling van jonge hersenen.

Schade aan de longen

Vapen produceert minder kankerverwekkende stoffen dan het roken van joints, omdat er geen verbranding plaatsvindt. Maar daar staat iets tegenover: ongecontroleerde vapes kunnen metaaldeeltjes, resten van oplosmiddelen en schadelijke smaakstoffen bevatten.

Zijn THC-vapes verslavend?

THC is een verslavende stof en dat geldt dus ook voor vapes waar echte THC in zit. De verslaving is bij THC vooral geestelijk: je gaat de vape gebruiken om te ontspannen, slapen of stress te verminderen. Stop je na een periode van intensief gebruik, dan kun je last krijgen van onrust, prikkelbaarheid, slecht slapen, levendige dromen en minder eetlust. Die klachten heten afkickverschijnselen en horen specifiek bij het stoppen met THC. Omdat vapes sterk geconcentreerd en makkelijk te gebruiken zijn, kan die gewenning sneller ontstaan dan bij blowen.

Extra risico voor jongeren

De hersenen ontwikkelen zich door tot ongeveer het 25e levensjaar. Regelmatig THC-gebruik op jonge leeftijd kan het geheugen, de concentratie en motivatie blijvend beïnvloeden. Vapes zijn goedkoop, zoet van smaak en makkelijk te verbergen en daardoor voor jongeren extra aantrekkelijk. Die combinatie maakt deze groep het meest kwetsbaar.

Af en toe een THC-vape gebruiken hoeft niet meteen tot problemen te leiden. Maar juist omdat vapen zo makkelijk en onopvallend is, kan gebruik ongemerkt toenemen. Let op deze signalen:

• Je vape ligt altijd binnen handbereik en je neemt door de dag heen trekjes, ook op plekken waar je nooit een joint zou roken.
• Je gebruikt THC om in slaap te vallen en zonder vape lukt slapen niet meer.
• Sla je een dag over, dan word je onrustig of prikkelbaar en slaap je slecht.
• Je vapes zijn sneller leeg dan gepland en je koopt vaker een nieuwe dan je van plan was.
• Op school of op je werk merk je dat je concentratie en geheugen achteruitgaan, maar stoppen lukt niet.

Herken je meerdere van deze signalen bij jezelf of bij iemand om je heen? Neem dat serieus. Hoe eerder je het patroon doorbreekt, hoe makkelijker dat gaat.

Stoppen met THC-vapes kan lastig zijn, zeker als je brein gewend is geraakt aan dagelijks gebruik. Dat is geen kwestie van zwakte: verslaving is een aandoening waarbij hulp echt verschil maakt. De behandelaren van CACN Verslavingszorg werken dagelijks met mensen die willen stoppen met cannabis in al zijn vormen, van joints tot vapes.

Een eerste gesprek is precies dat: een gesprek, meer niet. Je vertelt hoe jouw gebruik eruitziet, hoe vaak je vapet en wat je zou willen veranderen. Samen kijken we hoe stoppen er voor jou uit kan zien en welke behandeling daarbij past. Eén telefoontje naar 040-303 2626 is genoeg om te weten waar je aan toe bent. Maak je je zorgen om je kind, je partner of een vriend? Bel dan ook: ons team denkt met je mee. Samen zetten we de eerste stap naar een leven zonder THC-vapes.