Spiking | Wat te doen als je gedrogeerd bent?

Spiking of drink spiking betekent dat iemand drugs in je drankje doet zonder dat jij dat weet. In de meeste gevallen gebeurt dit tijdens het uitgaan. Je laat je drankje even onbeheerd ergens staan of je neemt iets aan van iemand die er stiekem iets in heeft gedaan. In dit geval gaat het om drink spiking. Opzettelijk meer alcohol in je drankje doen dan jij denkt, valt ook onder drink spiking. 

Daarnaast worden er sinds 2021 meldingen gemaakt van het zogenaamde needle spiking (injection spiking). Hierbij sta je in een vaak drukke ruimte en voel je ineens een scherpe prik, gevolgd door klachten als duizeligheid, verwardheid of een black-out.

Spiking is niet altijd eenvoudig aan te tonen. Dat komt doordat de drugs relatief snel uit het lichaam verdwijnen terwijl er vaak pas uren of zelfs een dag later getest wordt. Het kan ook lastig zijn het prikgaatje te vinden. En als je zelf alcohol gedronken hebt, kun je denken dat de klachten daar vandaan komen. Bij needle spiking kun je bovendien het prikken niet voelen doordat je alcohol gedronken hebt. 

Juist dat kan het extra frustrerend maken. Je weet dat er iets tegen je wil is gebeurd, maar kunt het niet aantonen. Je kunt bijvoorbeeld met vragen blijven zitten over wat er is gebeurd.

Drogeren betekent letterlijk genomen: iemand drugs, verdovende medicijnen of alcohol toedienen. Bij spiking is dit altijd zonder jouw medeweten, bij drogeren hoeft dat niet per se zo te zijn. Maar in de praktijk worden deze termen door elkaar gebruikt. Het verschil met vrijwillig drugsgebruik is essentieel: jij hebt hier niet voor gekozen. Iemand anders heeft bewust besloten om jouw controle weg te nemen. Dat maakt het niet alleen gevaarlijk, maar ook een strafbaar feit.

Mogelijke redenen kunnen zijn:

• seksueel misbruik – om je weerloos of minder alert te maken
• diefstal of beroving – om je geld, telefoon, bankpas of andere spullen te stelen
• controle of manipulatie – om invloed uit te oefenen op je gedrag of beslissingen
• intimidatie of schade toebrengen – om je bang te maken, te vernederen of ziek te maken
• als grap of roekeloos gedrag – waarbij iemand zonder nadenken alcohol of drugs aan je toedient
• machtsgevoel – om controle over je te ervaren of een gevoel van macht te krijgen

Vaak worden er stoffen gebruikt die moeilijk zijn te herkennen. Ze zijn vaak kleurloos, reukloos en relatief smaakloos en gemakkelijk op te lossen of te vermengen met een vloeistof. De meest voorkomende middelen zijn:

• GHB – werkt snel en veroorzaakt binnen 15 tot 30 minuten sufheid, misselijkheid en bewusteloosheid
• ketamine – geeft een dromerig gevoel, verwardheid en moeite met bewegen
• benzodiazepines (zoals rohypnol) – werken kalmerend en veroorzaken geheugenverlies dat uren kan duren
• MDMA – veroorzaakt een surrealistisch gevoel waardoor je makkelijker over je grenzen heen gaat

De werking van drugs en alcohol is sterk afhankelijk van zowel set als setting. Set betekent je stemming, je verwachtingen, maar ook hoe je lichaam er op dat moment aan toe is: ben je moe, wat heb je van tevoren gegeten, slik je medicatie en heb je al alcohol of andere drugs op, wat is je lichaamsgewicht en nog veel meer zaken. Setting is alles om je heen: de sfeer van de plek waar je bent, de mensen om je heen en of je je veilig voelt. 

Bij spiking werken alle factoren tegen je. De dosering is nooit afgestemd op jou persoonlijk en je bent in een omgeving waar niemand doorheeft wat er gebeurt, inclusief jijzelf. Het kan zijn dat je zelf drugs, alcohol of medicatie hebt gebruikt die de werking van de ongevraagd toegediende drugs gevaarlijk versterken. Dit kan tot een onverwachte uitwerking of een overdosis drugs leiden.

De dosering is bij spiking nooit afgestemd op jouw lichaamsgewicht of tolerantie. Dat maakt het extra risicovol.

De symptomen van spiking verschillen per stof. Toch zijn er wel bepaalde signalen. Je voelt je bijvoorbeeld opeens veel dronkener dan je zou verwachten op basis van je alcoholinname.

Veelvoorkomende symptomen bij drogering:

• plotselinge duizeligheid of desoriëntatie
• misselijkheid of overgeven zonder duidelijke oorzaak
• wazig zien of moeite met focussen
• verlies van controle over je spieren
• geheugenverlies of black-outs
• ongewoon slaperig of verdoofd gevoel
• verwardheid of het gevoel dat je naast jezelf staat

Bij needle spiking voel je soms een prik in je arm, been of nek. Achteraf zie je dan een klein rood puntje op je huid dat lijkt op een insectenbeet. Soms zitten er rode strepen omheen doordat je er onbewust overheen hebt gewreven of aan gekrabd.

Hoe lang je klachten hebt na het drogeren hangt af van de stof, de dosering en hoe je lichaam reageert. De acute fysieke effecten duren meestal 4 tot 12 uur. Bij GHB ben je vaak binnen een paar uur weer bij bewustzijn, maar voel je je nog uren daarna beroerd. Bij benzodiazepines kan het geheugenverlies tot wel 24 uur aanhouden.

Fysieke klachten in de dagen erna

In de eerste dagen na spiking kun je nog klachten ervaren, zoals:

• hoofdpijn en vermoeidheid
• spierpijn zonder duidelijke oorzaak
• misselijkheid
• onrustig slapen of slapeloosheid

Spiking kan een behoorlijke mentale impact hebben. Je hebt iets meegemaakt waarbij je de controle over je eigen lichaam kwijt was; iemand heeft daar mogelijk misbruik van gemaakt. Dat laat sporen na. Veelvoorkomende psychische klachten zijn:

• angst- en paniekaanvallen
• herbeleving of flashbacks
• slaapproblemen en prikkelbaarheid
• vermijdingsgedrag waarbij je bijvoorbeeld niet meer uit durft te gaan
• schaamte of schuldgevoel, ook al kun je er totaal niets aan doen

Deze klachten kunnen weken of maanden aanhouden. Bij sommige mensen ontwikkelen ze zich tot een posttraumatische stressstoornis (PTSS). Het is belangrijk om te weten dat dit een reactie is en een teken dat je moeite hebt om de ervaring met spiking te verwerken.

Als je vermoedt dat je gedrogeerd bent, is snel handelen belangrijk. Probeer het volgende:

• ga naar iemand die je vertrouwt en blijf niet alleen
• drink geen alcohol meer, maar water
• laat zo snel mogelijk je bloed of urine testen
• doe aangifte bij de politie als je dat wilt, ook als je niet precies weet wat er is gebeurd
• bewaar je kleding en eventuele drinkbekers als bewijs

Wacht niet te lang met het laten testen van je bloed of urine. GHB is al na 8 tot 12 uur niet meer detecteerbaar. Rohypnol kan tot 72 uur worden aangetoond. Hoe sneller je laat testen, hoe groter de kans dat er iets wordt gevonden. Dat kan je helpen om deze gebeurtenis een plaatsje te geven.

Er zijn een aantal voorzorgsmaatregelen die je kunt nemen om spiking te voorkomen. Je kunt bijvoorbeeld met vrienden afspreken dat je op elkaar let; je laat nooit je drankje ergens even achter; je neemt geen drinken aan van een vreemde, je bent extra alert als het ergens druk is of je bent in het buitenland. En als het je toch overkomt, is het allerbelangrijkste dat je de schuld nooit bij jezelf zoekt.

Spiking heeft weinig met verslaving te maken. Maar onze specialisten weten wel veel over de verschillende soorten medicatie en drugs en alcohol, hun effecten, risico’s en wisselwerkingen.

Hetzelfde geldt voor als jij moeite hebt om zo’n nare ervaring te verwerken en hierdoor zelf meer alcohol drinkt of drugs gebruikt om er even niet aan te hoeven denken. Je mag ons daarom gerust eens bellen op 040-303 2626 als je vragen hebt of je ervaring over spiking wilt delen.

Wat je misschien niet weet, is dat wij er ook zijn voor eerlijke informatie en persoonlijk advies rond drank en drugs en hoe die je mentale gezondheid kunnen beïnvloeden. Dus ook als het om ongewenste toediening gaat, zoals bij spiking, zijn wij er voor jou.