Waarom is stoppen met drugs zo moeilijk?
Stoppen met drugs is meer dan een kwestie van wilskracht. Je lichaam en geest zijn gewend geraakt aan het middel. Misschien heb je al eerder geprobeerd te stoppen en merkte je dat het na een paar dagen weer misging. Met de juiste hulp is stoppen haalbaar.
Cannabis: zwaar, maar niet gevaarlijk
Gebruik je dagelijks cannabis en doe je dat al weken of maanden achter elkaar? Dan kun je bij het stoppen last krijgen van prikkelbaarheid, slecht slapen, zweten en minder eetlust. Dat is vervelend, maar niet gevaarlijk. Zelf stoppen is hier haalbaar. De echte uitdaging is gestopt blijven: de gewoonte en de momenten waarop je altijd gebruikte, verdwijnen niet vanzelf. Lukt het je steeds niet om het vol te houden? Dan hoef je het niet alleen te doen.
Je hersenen zijn gewend geraakt aan het middel
Je hersenen maken dopamine aan: een stof die je een goed gevoel geeft. Normaal gebeurt dat bij gewone dingen, zoals bij lekker eten, een goede sportsessie of gezelschap. Stimulerende middelen, zoals cocaïne, speed en crystal meth, laten in één keer veel meer dopamine vrijkomen dan normaal. Bij regelmatig gebruik raakt dit systeem in je hersenen van slag. Gewone dingen voelen dan steeds vlakker. Stop je, dan voelt alles somber en zwaar.
Opioïden zoals heroïne, maar ook middelen zoals GHB, gaan nog een stap verder: die maken je lichaam afhankelijk. Je lichaam is aan het middel gewend geraakt en raakt van slag zodra het middel er niet meer is.
Je dagelijks leven zit vol triggers
Drugsgebruik kan langzaam een vast onderdeel van je dagelijks leven worden. Je gebruikt op vaste momenten en op vaste plekken: na het werk, in het weekend, alleen thuis op de bank of juist met dezelfde mensen. Al die situaties veranderen in triggers: prikkels die zin in gebruik oproepen, zelfs als je vastbesloten bent om te stoppen. Stoppen met drugs is daarom meer dan alleen niet meer gebruiken. Je lichaam moet afkicken en je moet je gewoontes veranderen.
Zelf stoppen met drugs: wat is realistisch?
Wil je zelf stoppen met drugs? Kijk dan eerst goed naar wat je gebruikt, hoeveel en hoe lang. Dat bepaalt of zelf stoppen veilig is. Bij het ene middel is zelf stoppen vooral zwaar, bij het andere kan het zonder medische hulp gevaarlijk zijn.
Cocaïne, speed en crystal meth: het verlangen is de valkuil
Deze stimulerende middelen geven vooral psychische afkickverschijnselen. Gebruik je meerdere keren per week, dan volgt na het stoppen een periode van extreme vermoeidheid, somberheid en sterk verlangen naar het middel. Dat verlangen (ook wel craving genoemd: de onweerstaanbare drang om te gebruiken) maakt zelf stoppen zo lastig. Rook je cocaïne als crack? Dan is dat verlangen nog sterker: de werking komt sneller en harder aan en is ook sneller weer weg. Daardoor is de drang om meteen opnieuw te gebruiken bij crack extra groot.
XTC en MDMA: de dip na het stoppen
Van XTC en MDMA raak je niet lichamelijk afhankelijk. Maar gebruik je elke week of vaker? Dan raakt je serotonine op. Serotonine is de stof in je hersenen die je stemming regelt. Na het stoppen kun je daardoor dagen tot weken last hebben van somberheid, prikkelbaarheid en lusteloosheid. In die dip opnieuw gebruiken lijkt de oplossing, maar werkt averechts: zolang je serotonine niet is aangevuld, voel je weinig van het middel en wordt de dip daarna alleen maar dieper.
Ketamine: snelle gewenning, sterk verlangen
Bij ketamine bouw je snel tolerantie op: je hebt steeds meer nodig voor hetzelfde effect. Stoppen geeft vooral psychische klachten, zoals een sterk verlangen, onrust en somberheid. Zelf stoppen is lichamelijk niet gevaarlijk, maar dat sterke verlangen maakt het moeilijk om vol te houden. Gebruik je dagelijks? Dan kan ketamine je blaaswand blijvend beschadigen. Dit heet een ketamineblaas. Die schade herstelt niet vanzelf en kan erger worden zolang je gebruikt. Stop je na een periode van dagelijks gebruik? Laat dan altijd je blaas controleren. Tijdens de intake kijken we ook naar dit soort lichamelijke klachten.
Lachgas: het grootste risico zit niet in de ontwenning
Stop je met lachgas, dan krijg je geen lichamelijke ontwenningsverschijnselen. Wel kun je een sterk verlangen voelen: de drang om toch weer een ballon te doen. Het grootste gevaar zit ergens anders. Gebruik je veel lachgas, bijvoorbeeld dagelijks meerdere ballonnen of een tank? Dan kan je lichaam vitamine B12 niet meer gebruiken. Dat kan bloedarmoede geven en je zenuwen beschadigen. Je merkt dat aan tintelingen, een doof gevoel of minder kracht in je armen en benen. In ernstige gevallen kan het leiden tot verlamming. Heb je zulke klachten? Neem dan contact met ons op. Wordt dit niet op tijd behandeld, dan kan de zenuwschade blijvend worden.
Designerdrugs zoals 3-MMC: onvoorspelbaar afkicken
Designerdrugs worden ook wel NPS genoemd: Nieuwe Psychoactieve Stoffen. De werking lijkt vaak op die van klassieke drugs of medicijnen, zoals XTC, speed of kalmeringsmiddelen. Veel designerdrugs zijn nog maar kort op de markt. Daardoor is er weinig bekend over de risico's en de samenstelling verschilt per keer. Dat maakt ook het afkicken onvoorspelbaar. Een bekend voorbeeld is 3-MMC, dat inmiddels verboden is. Dit middel roept een sterke drang tot doorgebruiken op, waardoor je gebruik snel uit de hand kan lopen. Wil je stoppen met een designerdrug? Doe dit dan met medische hulp, juist omdat niemand precies weet wat je hebt binnengekregen.
Heroïne en andere opioïden: lichamelijk afhankelijk
Gebruik je twee tot drie weken dagelijks heroïne of andere opioïden, dan is je lichaam afhankelijk geworden. Stoppen geeft dan ontwenningsverschijnselen zoals spierpijn, buikkrampen, diarree, rillingen en hevige onrust. Dit is niet levensbedreigend, maar wel loodzwaar. Met medische hulp is deze fase draaglijk te maken.
GHB: nooit in één keer stoppen
Gebruik je GHB meerdere keren per dag, meerdere dagen per week? En doe je dat al een paar weken? Dan is plotseling stoppen (cold turkey, dus in één keer zonder afbouwen) gevaarlijk. Het kan leiden tot epileptische aanvallen en een delier. Bij een delier ben je ernstig in de war: je ziet of hoort dingen die er niet zijn en weet niet meer waar je bent. Twijfel je of dit voor jou geldt? Stop dan óók niet in je eentje, maar altijd met medische hulp. Zie je dat iemand na het stoppen met GHB een aanval krijgt of buiten bewustzijn raakt? Bel dan direct 112.
Afkickverschijnselen van drugs: dit kun je verwachten
Afkickverschijnselen, ook wel ontwenningsverschijnselen genoemd, ontstaan doordat je lichaam en hersenen zich moeten aanpassen aan een leven zonder het middel. Grofweg vallen ze in twee groepen: lichamelijke en psychische verschijnselen.
Lichamelijke afkickverschijnselen van drugs
Lichamelijke afkickverschijnselen kun je bij bijna elk middel krijgen. Denk aan zweten, trillen, misselijkheid, spierpijn, hoofdpijn, slapeloosheid en een veranderde eetlust. Het hevigst zijn deze klachten bij middelen die je lichaam afhankelijk maken, zoals opioïden en GHB: je lichaam is dan zelf van slag. Bij GHB blijft het niet altijd bij deze klachten. Stop je te snel, dan kunnen er ook epileptische aanvallen of een delier ontstaan. Bij andere middelen, zoals cannabis of cocaïne, komen lichamelijke klachten vooral door de spanning en onrust van het stoppen. Ze zijn dan meestal milder.
Psychische ontwenningsverschijnselen van drugs
Psychische klachten spelen bij vrijwel alle drugs. Een sterk verlangen naar het middel, somberheid, angst, prikkelbaarheid, concentratieproblemen en stemmingswisselingen komen hier het duidelijkst naar voren. Bij cocaïne en crystal meth vormen deze klachten zelfs het hoofdprobleem. Gebruik je regelmatig meerdere middelen samen, bijvoorbeeld GHB met alcohol of cocaïne met alcohol? Dan kan het afkicken zwaarder en lastiger te voorspellen zijn. De middelen beïnvloeden elkaar, ook bij het stoppen. Medische hulp is dan extra belangrijk.
Hoe lang duurt afkicken van drugs?
Er bestaat geen vast aantal dagen dat voor iedereen geldt, maar er is wel een globale lijn per middel. Het afkicken van drugs kent twee fases: een lichamelijke fase die dagen tot weken duurt en een psychische fase die langer aanhoudt.
Lichamelijk afkicken: dagen tot twee weken
Bij heroïne voel je je het beroerdst op dag twee tot en met vier. Daarna wordt het langzaam minder. Bij GHB duurt de lichamelijke fase met medische hulp ongeveer één tot twee weken. Bij cannabis zakken de klachten na zo'n twee weken grotendeels weg, al kan slecht slapen langer aanhouden. Bij cocaïne en speed is de lichamelijke fase kort, soms maar enkele dagen. Bij XTC, ketamine en lachgas is deze fase het kortst en het mildst: bij deze middelen zit de moeilijkste periode vooral in je brein.
Psychisch afkicken: weken tot maanden
Psychische ontwenningsklachten duren langer en spelen bij vrijwel alle middelen. Het verlangen naar het middel, somberheid en prikkelbaarheid kunnen weken tot maanden aanhouden. Na het stoppen met XTC kan de dip in je stemming enkele weken duren, tot je serotonine weer op peil is. Omdat deze klachten zo lang aanhouden, is de kans op terugval na drie of vier weken het grootst: je lichaam is dan gewend, maar je geest nog niet. Daarom stopt een behandeling niet zodra je lichaam van de drugs af is: juist de periode daarna vraagt aandacht.
Afkicken van drugs: zo pakken wij het aan
Bij CACN Verslavingszorg verloopt stoppen met drugs in zes vaste stappen, van het eerste contact tot de periode na je behandeling. Zo weet je vooraf precies waar je aan toe bent.
Jij zet de eerste stap: je belt ons of stuurt een bericht. In dit eerste gesprek vertel je kort wat er speelt en stel je je vragen. Je hoeft nog niets te beslissen en zit nergens aan vast.
Tijdens het intakegesprek kijken we samen naar wat je gebruikt, hoeveel, hoe lang en wat er in je leven speelt. Ook je lichamelijke en mentale gezondheid bespreken we. Daarna stellen onze zorgprofessionals een persoonlijk behandelplan op: daarin staat hoe jij veilig kunt stoppen en wat je daarbij nodig hebt.
Detoxificatie (kortweg detox) is het ontgiften van je lichaam. Hoe jouw detox eruitziet, hangt af van wat je gebruikt en hoe lang. Dat bespreken we tijdens de intake. We zorgen ervoor dat het afkicken zo draaglijk en veilig mogelijk verloopt.
Hoewel we korte wachttijden hebben, kan het zijn dat er soms wat tijd zit tussen je intake en de start van je behandeling. Die periode hoef je niet alleen te overbruggen: je kunt aansluiten bij de voorzorggroep. In deze wekelijkse groep ontmoet je anderen die ook wachten op hun behandeling. Je hoort wat je kunt verwachten: hoe de behandeling eruitziet, hoe de groepen werken en wat er in de gesprekken gebeurt. Zo maak je alvast een start met je herstel en kun je op je eerste behandeldag meteen echt beginnen.
Clean van drugs worden is niet hetzelfde als dit volhouden. Daarom richt de behandeling zich op de oorzaken van je gebruik en op het voorkomen van terugval. De behandeling is ambulant: je woont gewoon thuis en komt twee of drie keer per week naar onze kliniek in Eindhoven of Utrecht voor je behandeling. Spelen er naast je drugsverslaving ook andere problemen, zoals angst, trauma, depressie, ADHD, autisme of een persoonlijkheidsstoornis? Dat heet een dubbeldiagnose: een verslaving én een andere diagnose tegelijk. In je behandeling besteden we dan ook aandacht aan wat er onder je gebruik ligt.
Na de behandeling sta je er niet meteen alleen voor. Juist de eerste maanden zonder drugs zijn kwetsbaar. Hoe jouw nazorg eruitziet, bespreken we al tijdens het intakegesprek.
Stoppen met drugs in het buitenland
Soms werkt afkicken beter op afstand van je dagelijkse omgeving. Weg van de mensen bij wie je gebruikte, de plekken die aan gebruik doen denken en de manier waarop je aan drugs kwam. Via onze ketenpartner Connection SGGZ is een behandeling in het buitenland mogelijk, in een kliniek in Zuid-Afrika. Tijdens de intake bespreken we of stoppen met drugs in het buitenland bij jouw situatie past.
Ik wil stoppen met drugs: zet vandaag de eerste stap
Als je dit leest, ben je waarschijnlijk al langer bezig met de vraag of je wilt stoppen. Die twijfel is normaal. Je hoeft vandaag niet alles te beslissen. Één telefoontje is genoeg om te weten waar je staat. Bel ons op 040-303 2626 voor een vrijblijvend gesprek. Samen kijken we wat voor jou de veiligste weg is om te stoppen met drugs.