Het verschil tussen harddrugs en softdrugs

Verkijk je niet op de woorden softdrugs en harddrugs. Er zit wel een echt verschil tussen harddrugs en softdrugs: de overheid schat in dat harddrugs gemiddeld gevaarlijker zijn, met meer kans op verslaving en meer schade. Maar het blijft een indeling in twee hokjes en die zegt weinig over het risico dat jij loopt. Dat hangt vooral af van hoe vaak en hoeveel je een middel gebruikt. Juist doordat softdrugs als minder schadelijk gelden, worden ze makkelijk onderschat.

Wat zijn harddrugs?

Harddrugs staan op lijst I van de Opiumwet. Dit is de lijst met middelen die de wetgever als het meest risicovol beschouwt. Denk aan een sterk verslavende werking en een grotere kans op blijvende schade aan je lichaam en geest. Voorbeelden van harddrugs zijn:

• 3-MMC
• cocaïne
• speed (amfetamine)
• XTC (MDMA)
• heroïne
• crystal meth

Wat zijn softdrugs?

Softdrugs zijn de middelen die de wet als minder schadelijk voor de gezondheid inschat. Ze staan op lijst II van de Opiumwet. Dat betekent niet dat ze veilig zijn. Cannabis is veruit de bekendste softdrug op die lijst.

‘Soft’ zegt alleen op welke lijst een middel staat, niet over de schade die een middel kan aanrichten. Ook aan softdrugs kun je verslaafd raken en lichamelijke of geestelijke klachten krijgen. Hoe groot dat risico is, hangt af van hoe je een middel gebruikt.

Softdrugs kun je ook hard gebruiken

Bij cannabis zie je goed hoe de manier van gebruiken het risico bepaalt. Wie af en toe blowt, loopt een ander risico dan wie dat wekenlang elke dag doet. Blow je dagelijks of merk je dat je steeds meer nodig hebt voor hetzelfde effect, dan neemt de kans op een cannabisverslaving toe. Dat je lichaam echt gewend raakt, merk je als je stopt: je kunt last krijgen van slecht slapen met nare, levendige dromen en prikkelbaarheid.

Welke klachten kun je krijgen?

Bij zowel soft- als harddrugs loop je risico op verslaving en de klachten verschillen per middel. Cocaïne belast bijvoorbeeld je hart en bloedvaten, terwijl veel blowen je concentratie en motivatie kan aantasten en bij gevoelige mensen angst of verwardheid kan oproepen. Zulke klachten kunnen je gebruik juist versterken: je gebruikt om je even beter te voelen, waardoor de problemen groeien en je er steeds moeilijker uit komt.

Alcohol staat niet op de Opiumlijsten en toch is het een van de schadelijkste middelen die we kennen. Dat alcohol niet op de lijst staat, zegt meer over gewoonte en cultuur dan over hoe schadelijk het middel is. Alcohol is bovendien niet alleen geestelijk maar ook lichamelijk verslavend en dat laatste is een belangrijk signaal.

Bij lichamelijke verslaving raakt je lichaam zo gewend aan de stof dat abrupt stoppen na langdurig zwaar drinken gevaarlijk is. Je kunt dan last krijgen van trillen, zweten en hartkloppingen, en in ernstige gevallen van een epileptische aanval of een delier, een acute verwardheid waarbij je het contact met de werkelijkheid kwijtraakt. Stoppen met zwaar alcoholgebruik kun je daarom beter niet alleen doen. Die indeling in lijsten heeft in de praktijk wel stevige gevolgen.

De twee lijsten zijn niet zomaar een indeling op papier. Ze bepalen hoe streng de wet met een middel omgaat. Voor middelen op lijst I gelden zwaardere straffen dan voor die op lijst II. De politie besteedt er ook meer opsporingscapaciteit aan. Zo merk je het verschil tussen harddrugs en softdrugs in de praktijk: van de hoogte van een boete tot de kans dat je wordt opgepakt.

De Opiumwet en de commissie Baan

De indeling stamt uit de jaren 70. In 1972 bracht een overheidscommissie, de commissie Baan, de risico’s van verschillende drugs in kaart.Ze keken naar schade aan je lichaam en geest en naar problemen voor de samenleving. Cannabis kwam er minder risicovol uit en kreeg een aparte plek. De meeste andere middelen kwamen in de groep harddrugs terecht. In 1976 leidde het rapport tot een herziening van de Opiumwet en sindsdien werken we met deze twee lijsten.

Bezit van harddrugs volgens de Opiumwet

Voor bezit van harddrugs gelden strengere regels dan voor softdrugs, al zijn ze allebei verboden. Het verschil zit in de straf en in hoe streng de politie optreedt. Heb je een harddrug van lijst I op zak, dan riskeer je een hogere boete of celstraf dan bij een softdrug. Bij een kleine hoeveelheid voor eigen gebruik kan de officier van justitie besluiten om niet te vervolgen, maar strafbaar blijft het.

Voor cannabis ligt dat anders. Ook cannabis is verboden, maar bij een kleine hoeveelheid voor eigen gebruik grijpt de politie meestal niet in. Het blijft dus strafbaar, alleen word je er in de praktijk niet voor vervolgd. Zodra het om handel of productie gaat, lopen de straffen bij beide groepen fors op.

Gedoogbeleid en coffeeshops

Het gedoogbeleid is een van de bekendste gevolgen van de Opiumwet. In een coffeeshop wordt de verkoop van kleine hoeveelheden cannabis gedoogd, zolang de shop zich aan strenge voorwaarden houdt. De gedachte erachter: de overheid wil de verkoop van cannabis gescheiden houden van de handel in harddrugs. De overheid hoopt zo te voorkomen dat je als cannabisgebruiker bij criminele dealers terechtkomt, waar ook zwaardere middelen te koop zijn. Maar ‘gedoogd’ is iets anders dan ‘niet schadelijk’. Ook cannabis kan tot verslaving leiden.

Maak je je zorgen over je eigen drugs- of alcoholgebruik of over dat van iemand die je dierbaar is? Bij CACN kijken we samen met jou naar je verhaal en zonder oordeel. We bekijken bijvoorbeeld welke situaties ervoor zorgen dat je telkens opnieuw gebruikt en wat jou zou helpen om dat patroon te doorbreken. Je hoeft niet te wachten tot het uit de hand loopt. Bel ons op 040-303 2626, ook als je nog twijfelt. Ons team helpt je verder, of je nu hulp zoekt of meer wilt weten over het verschil tussen harddrugs en softdrugs.