Wat is alcoholverslaving?
Van een alcoholverslaving is sprake als je niet meer zelf bepaalt hoeveel en wanneer je drinkt. Een ander woord ervoor is alcoholisme. Een alcoholverslaving kan beginnen met een drankje dat je af en toe neemt, omdat je er zin in hebt, zoals een wijntje bij het eten of een biertje na het sporten. Gaandeweg krijgt alcohol een steeds grotere plek in je leven. Op den duur lijden je werk, relatie of je gezondheid eronder, maar je blijft toch drinken.
Hoe ontstaat een alcoholverslaving?
Dat drinken zo'n grote plek kan krijgen, heeft te maken met wat alcohol in je hersenen doet. Als je drinkt, komt daar dopamine vrij, een stof die je een prettig en soms euforisch gevoel geeft. Blijf je lange tijd veel drinken, dan raken je hersenen gewend aan die extra dopamine. Voor hetzelfde fijne gevoel heb je dan meer glazen nodig dan eerst. Die gewenning heet tolerantie en is een van de redenen waarom alcohol verslavend is.
Aanleg, leeftijd en omgeving
Of die gewenning bij jou uitgroeit tot een verslaving, hangt ook af van je aanleg en omgeving. Komt verslaving in je familie voor, dan is je risico groter. Dat geldt ook als je op jonge leeftijd bent begonnen met drinken. Daarnaast telt je omgeving mee: in een vriendengroep waar een avond zonder alcohol de uitzondering is, drink je makkelijker mee. Ook problemen op school, je werk of relatie kunnen meespelen.
Onderliggende problemen
Soms zit de reden om te drinken in onderliggende problemen, zoals stress, angst, depressie, trauma of een aandoening als ADHD, autisme of een persoonlijkheidsstoornis. Een paar glazen maken die klachten even minder voelbaar, waardoor drinken een manier kan worden om ermee om te gaan. Na afloop komen de klachten terug. Op den duur houden de verslaving en de psychische klachten elkaar zo in stand. Heb je naast de verslaving ook een aandoening die je mentale gezondheid raakt, dan heet die combinatie een dubbele diagnose.
Wanneer ben je verslaafd aan alcohol?
Of je verslaafd bent aan alcohol, hangt niet alleen af van het aantal glazen. Zorgprofessionals kijken daarvoor naar elf kenmerken uit de DSM-5, het handboek waarin psychische aandoeningen staan beschreven. Het gaat om wat er het afgelopen jaar speelde:
- Je drinkt meer of langer dan je van plan was.
- Minderen of stoppen lukt niet, ook niet als je het een paar keer probeert.
- Drinken, drank halen en bijkomen van een kater kosten je veel tijd.
- Je hebt sterke trek in alcohol.
- Je werk, studie of taken thuis schieten erbij in.
- Je blijft drinken, ook als het ruzie geeft met je partner, familie of vrienden.
- Hobby's, sport of afspraken laat je schieten.
- Je drinkt ook als dat gevaarlijk is, bijvoorbeeld voordat je gaat rijden.
- Je drinkt door, terwijl je merkt dat alcohol lichamelijke of psychische klachten geeft.
- Voor hetzelfde effect heb je meer alcohol nodig dan vroeger.
- Zonder alcohol ga je trillen, zweten of voel je je onrustig. Of je drinkt om dat te voorkomen.
Licht, matig of ernstig
Hoe meer van deze kenmerken bij je passen, hoe ernstiger het probleem. Bij twee of drie gaat het om een lichte, bij vier of vijf om een matige en bij zes of meer om een ernstige stoornis in alcoholgebruik. Die ernstige vorm is wat we een alcoholverslaving noemen. De lijst is bedoeld om eerlijk naar je alcoholgebruik te kijken, niet om jezelf een diagnose te geven.
Waarschijnlijk drink je weinig of heel af en toe een glaasje alcohol. En als je drinkt, behoud je de controle – je weet precies wanneer het genoeg is.
Maak je je zorgen om een naaste? Ook dan kun je contact met ons opnemen.
Je slaat een gezellig drankje met vrienden of familie niet over en geniet daarvan. Ook kun je de drank prima laten staan.
Deze test is bedoeld om je inzicht te geven in je alcoholgebruik en je aan het denken te zetten. Want een alcoholverslaving ontstaat vaak langzaam en ongemerkt. Ook met een laag risico loop je kans dat je gebruik geleidelijk toeneemt.
Heb je ondanks de uitslag toch het gevoel dat alcohol soms een te grote rol speelt? Of maak je je zorgen om iemand in je omgeving? Wat je vraag ook is, wij staan voor je klaar.
Alcohol is sociaal geaccepteerd in onze maatschappij, is eenvoudig beschikbaar en roept vaak geen vragen op. Juist die vanzelfsprekendheid maakt het makkelijker om ongemerkt steeds vaker en meer te gaan drinken. Dit kan flinke gevolgen hebben, zowel lichamelijk, mentaal als sociaal. Misschien heb je te maken met onderliggende problemen, waardoor je steeds vaker naar alcohol grijpt. Zo ontstaat er al snel een patroon dat lastig te doorbreken is.
Merk je dat je alcoholgebruik verandert? Dat je er last van krijgt of bang bent om de controle kwijt te raken? Blijf er dan niet alleen mee rondlopen. We luisteren naar je en geven het advies dat je nu nodig hebt.
Is 'willen drinken' ongemerkt veranderd in 'moeten drinken'? Heb je het gevoel dat alcohol je dagelijks in de weg zit? Alleen jij kent het eerlijke antwoord op die vragen.
Deze test is er niet om te oordelen. We weten hoe lastig het is om toe te geven dat het zo niet langer gaat. Hulp vragen voelt vaak als een enorme drempel. Maar uit ervaring weten we ook: die eerste stap kan het begin zijn van een leven zonder verslaving. Wij kunnen je hierbij helpen.
Is alcohol een vast onderdeel geworden van je dagelijkse leven? Lukt het je niet meer om een dag niet te drinken? Ervaar je de dagelijkse problemen van je drankgebruik? Schaam je je voor je gebruik? Alleen jij kent de antwoorden op deze vragen.
Bij een alcoholverslaving houden je eigen hersenen je voor de gek: ze laten je geloven dat je geen probleem hebt en doen er alles aan om je weer aan het drinken te krijgen. Hierdoor is wilskracht alleen vaak niet genoeg om je drinkpatroon te doorbreken, ondanks de ernstige gevolgen voor zowel lichaam als geest.
Weet je diep vanbinnen dat het zo niet langer gaat? Wacht dan niet langer. We luisteren naar je en helpen je verder met het advies dat je nú nodig hebt.
Veel drinken is niet hetzelfde als verslaafd zijn
Toch zegt de hoeveelheid wel iets. Je drinkt zwaar als je minstens één keer per week op één dag meer dan vier glazen (vrouwen) of zes glazen (mannen) drinkt. Drink je meer dan veertien (vrouwen) of eenentwintig (mannen) glazen per week, dan heet dat overmatig drinken. In Nederland drinkt 6,7 procent van de volwassenen zwaar en 5,5 procent overmatig. Met zo'n drinkpatroon loop je meer kans op een verslaving. Toch kun je ook met minder glazen verslaafd raken, als meerdere van de elf kenmerken bij je passen.
Lichamelijke en geestelijke alcoholverslaving
Twee kenmerken uit de lijst laten zien dat een alcoholverslaving zowel geestelijk als lichamelijk is. De trek in alcohol zit in je geest, de afkickverschijnselen als je stopt zitten in je lijf.
Lichamelijk: afkickverschijnselen bij stoppen
Alcohol werkt als een rem op je zenuwstelsel. Na verloop van tijd past je lichaam zich daaraan aan door je zenuwstelsel juist extra aan te zetten. Stop je plotseling, dan valt de rem weg, terwijl je zenuwstelsel nog extra aanstaat. Je krijgt dan afkickverschijnselen, zoals trillen, zweten, onrust en paniek. In het ergste geval krijg je een epileptische aanval of delier: een toestand van ernstige verwardheid die levensgevaarlijk is. Na een periode van zwaar drinken is stoppen met alcohol daarom iets om onder medisch toezicht te doen, bijvoorbeeld tijdens een alcoholdetox.
Geestelijk: trek in alcohol
De geestelijke kant merk je aan trek: een sterke drang om te drinken, ook wel craving genoemd. Die drang komt op vaste momenten op, bijvoorbeeld als je thuiskomt van je werk, na een ruzie of op vrijdagmiddag. Je hersenen hebben die momenten gekoppeld aan het fijne gevoel van drinken. Stop je met drinken, dan kun je je ook somber voelen, doordat er in je hersenen een tekort aan dopamine ontstaat.
Gevolgen van een alcoholverslaving
Hoe langer je veel drinkt, hoe meer schade alcohol aanricht. Alcohol beschadigt je lever, maag, darmen, hart en bloedvaten. Je loopt meer kans op verschillende soorten kanker, een hoge bloeddruk en een hartaanval. Ook je hersenen kunnen blijvend beschadigd raken. De gevolgen van een alcoholverslaving gaan verder dan je lichaam: je kunt somber of angstig worden, geldproblemen krijgen of fouten maken op je werk. Thuis kan het drinken voor spanningen zorgen.
Herstellen van een alcoholverslaving
Van een alcoholverslaving kun je herstellen: zeventig procent van de mensen met een stoornis in alcoholgebruik herstelt binnen drie jaar. De kans daarop is kleiner als je erg veel drinkt, als je ook een angststoornis hebt of als het drinken op meerdere plekken in je leven problemen geeft. Juist dan is het belangrijk dat je hulp bij alcoholverslaving krijgt die ook naar die andere problemen kijkt.
Ambulante behandeling bij CACN
Die hulp krijg je bij CACN. We behandelen de alcoholverslaving en besteden aandacht aan de onderliggende problematiek. Je blijft thuis wonen en komt gemiddeld twaalf weken lang twee of drie dagen per week naar onze afkickkliniek voor alcohol in Eindhoven of Utrecht. Daar volg je groepstherapie en heb je elke week een individueel gesprek met een vaste zorgprofessional. Omdat je na elke behandeldag weer naar huis gaat, pas je wat je leert meteen toe in je eigen omgeving. Hoe je behandeling voor alcoholverslaving er precies uitziet, hangt af van wat er in het intakegesprek met ons team naar voren komt.
Na de behandeling
Na de laatste behandeldag helpt nazorg je om vol te houden wat je hebt opgebouwd. Wil je weten of onze behandeling bij je past of heb je eerst een vraag? Bel 040-303 2626 en bespreek met een van onze zorgprofessionals hoe herstel van je alcoholverslaving er voor jou uit kan zien.