Cocaïnegebruik herkennen

Cocaïne is een stimulerende drug die vaak wordt gebruikt tijdens het uitgaan of in sociale situaties. In het begin lijkt het gebruik soms onschuldig of incidenteel. Toch kan cocaïnegebruik na verloop van tijd steeds vaker voorkomen en meer invloed krijgen op gedrag, gezondheid en uiterlijk.

Soms merk je veranderingen bij jezelf of bij iemand in je omgeving en vraag je je af: hoe herken je cocaïnegebruik? Op deze pagina lees je welke signalen kunnen wijzen op cocaïnegebruik, welke lichamelijke klachten kunnen optreden en hoe cocaïne invloed kan hebben op uiterlijk en gedrag.

Cocaïnegebruik kan zich op verschillende manieren uiten. Sommige signalen zijn lichamelijk zichtbaar, terwijl andere vooral te maken hebben met gedrag of stemming.

Veelvoorkomende kenmerken van cocaïnegebruik zijn bijvoorbeeld:

• plotseling veel energie of overmatige spraakzaamheid
• rusteloos of opgejaagd gedrag
• minder behoefte aan slaap
• snelle stemmingswisselingen
• prikkelbaarheid of agressie
• moeite met concentratie
• vaker uitgaan of laat thuiskomen

Niet iedereen vertoont dezelfde signalen. De combinatie van verschillende veranderingen kan soms een aanwijzing zijn dat iemand cocaïne gebruikt.

Cocaïne kan het gevoel geven dat iemand alerter, zelfverzekerder en energieker is. Dit kan zichtbaar worden in iemands gedrag. Verschillende veelvoorkomende afwijkingen in het gedrag door cocaïne zijn hieronder opgesomd.

Veel praten en slecht luisteren

Onder invloed van cocaïne kunnen mensen erg spraakzaam zijn. Ze praten snel, springen van onderwerp naar onderwerp en luisteren minder goed naar anderen.

Grootse plannen en impulsieve ideeën

Cocaïne kan het gevoel geven dat iemand sneller denkt en meer aankan. Daardoor kunnen grootse plannen ontstaan die op dat moment logisch lijken, maar achteraf moeilijk uitvoerbaar blijken.

Kort lontje en prikkelbaarheid

Doordat cocaïne het zenuwstelsel stimuleert, kunnen emoties sterker worden. Sommige gebruikers reageren sneller geïrriteerd of boos, wat kan leiden tot conflicten.

Cocaïne werkt relatief kort. Het euforische gevoel kan al na ongeveer 15 tot 20 minuten afnemen. Daardoor ontstaat vaak de neiging om opnieuw te gebruiken.

Dit kan leiden tot steeds opnieuw bijpakken, waardoor iemand op een avond meerdere keren cocaïne gebruikt. Dit patroon vergroot het risico op overmatig gebruik.

De term doorgesnoven wordt gebruikt wanneer iemand zoveel cocaïne heeft gebruikt dat de positieve effecten omslaan in negatieve reacties.

In plaats van energie en zelfvertrouwen kunnen dan klachten ontstaan zoals achterdocht of paranoia, extreme onrust of nervositeit en angst of paniek. Ook hallucinaties en sterke lichamelijke spanning kunnen dan voorkomen.

Iemand kan er dan ook doorgesnoven uitzien, bijvoorbeeld met een bleke huid, zweten en een opgejaagde blik.

Cocaïne heeft een directe invloed op hart, bloedvaten en hersenen. Daardoor kunnen verschillende cocaïne symptomen optreden.

Veel voorkomende symptomen van cocaïnegebruik zijn:

• verhoogde hartslag
• zweten of oververhit raken
• verwijde pupillen
• droge mond
• minder eetlust
• rusteloosheid of nervositeit

Na het uitwerken van cocaïne kunnen juist klachten ontstaan zoals vermoeidheid, somberheid of een sterke behoefte om opnieuw te gebruiken.

Wanneer cocaïne vaker wordt gebruikt, kunnen er ook lichamelijke klachten ontstaan. Dit komt doordat cocaïne het lichaam sterk belast, vooral het hart, de bloedvaten en het zenuwstelsel.

Mogelijke lichamelijke klachten bij cocaïnegebruik zijn:

• hartkloppingen
• hoofdpijn
• duizeligheid
• slaapproblemen
• vermoeidheid
• angstgevoelens

Bij langdurig of intensief gebruik kunnen klachten ernstiger worden. Sommige mensen krijgen bijvoorbeeld last van hartproblemen, psychische klachten of sterke stemmingswisselingen.

Omdat cocaïne vaak via de neus wordt gesnoven, kunnen er na verloop van tijd neusklachten ontstaan. Dit wordt in de volksmond vaak een coke neus of cocaïne neus genoemd.

Mogelijke klachten zijn een verstopte neus, regelmatig bloedneuzen en irritatie of pijn in de neus. Ook korstvorming en verminderde reuk zijn veel voorkomende klachten.

Bij langdurig gebruik kan cocaïne het neusslijmvlies beschadigen. In ernstige gevallen kan er zelfs een gaatje in het neustussenschot ontstaan. Dit wordt soms een doorgesnoven neus genoemd.

Cocaïnegebruik kan ook invloed hebben op het uiterlijk en gezicht. Vooral bij regelmatig gebruik kunnen er zichtbare veranderingen optreden.

Mogelijke effecten op het uiterlijk zijn:

• vermoeid of ingevallen gezicht
• donkere kringen onder de ogen
• droge huid
• gewichtsverlies
• onrustige of gespannen gezichtsuitdrukking

Deze veranderingen ontstaan vaak doordat cocaïne het lichaam belast en slaap, voeding en herstel verstoort.

Naast lichamelijke signalen kunnen er ook andere veranderingen optreden.

Bijvoorbeeld:

• veel alcohol drinken tijdens gebruik
• vaker naar het toilet gaan
• geldproblemen door dure drugs
• veel uitgaan of laat thuiskomen
• moeilijk oogcontact maken door lichtgevoeligheid

Op zichzelf hoeft geen van deze signalen te betekenen dat iemand cocaïne gebruikt. Maar meerdere signalen tegelijk kunnen wel een aanwijzing zijn.

Wanneer cocaïnegebruik vaker voorkomt en iemand moeite krijgt om te stoppen, kan er sprake zijn van een cocaïneverslaving.

Signalen die daarop kunnen wijzen zijn:

• cocaïne nodig hebben om energie te voelen
• blijven gebruiken ondanks negatieve gevolgen
• steeds vaker of meer gebruiken dan gepland
• sterke drang om opnieuw te gebruiken
• problemen op werk, studie of in relaties

Verslaving ontstaat meestal geleidelijk. Wat begint als recreatief gebruik kan langzaam veranderen in een patroon waar iemand moeilijk uitkomt.

Soms merk je veranderingen bij jezelf of bij iemand in je omgeving en vraag je je af wat er precies speelt. Het kan helpen om daar eens rustig bij stil te staan of er met iemand over te praten.

Het gespecialiseerde team van CACN Verslavingszorg heeft ervaring met middelengebruik en verslaving. Zij kunnen meedenken over vragen, zorgen of mogelijke vervolgstappen. Ook wanneer je alleen meer informatie wilt over cocaïnegebruik herkennen of de gevolgen van cocaïne, kun je altijd contact opnemen.