Pornoverslaving

Van een pornoverslaving spreek je als kijken naar seksueel expliciet beeldmateriaal je dag gaat indelen in plaats van andersom. Je kijkt langer dan je van plan was, zoekt er momenten voor waarop niemand meekijkt en begint opnieuw op de dagen dat je jezelf had voorgenomen het te laten. Het gaat niet om wat je kijkt, maar om de plek die het kijken in je leven inneemt.

Porno is beeldmateriaal dat seksuele handelingen expliciet laat zien met als doel opwinding: video's, foto's, livebeelden en verhalen. Pornografie is het formelere woord voor precies hetzelfde. Waar erotiek ophoudt en porno begint, ligt niet vast en verschilt per persoon.

Wanneer ben je verslaafd aan porno en wanneer kijk je gewoon veel? Het aantal keer per week zegt daar weinig over; het gaat om twee andere dingen. Ten eerste: wat het kijken je kost aan slaap, werk of contact met je partner. Ten tweede: of je het nog kunt terugbrengen op het moment dat je dat wilt. 

Signalen dat je pornoverslaafd bent

De vraag wanneer je een pornoverslaving hebt, is makkelijker te beantwoorden met concrete situaties dan met een tijdsgrens. Eén punt op zichzelf zegt weinig, het patroon eromheen wel. Zie je een paar van deze situaties bij jezelf terug, dan wijst dat op meer dan een gewoonte.

• Je kijkt op momenten waarop je iets anders zou moeten doen: onder werktijd, 's nachts of vlak voor een afspraak.
• Je wist je geschiedenis, kijkt in een incognitovenster of gebruikt een tweede telefoon.
• Je hebt materiaal nodig dat verder gaat dan wat je een jaar geleden opwond en soms gaat het over dingen die je buiten je scherm afkeurt.
• Je stelt seks met je partner uit omdat je al klaargekomen bent of je hebt moeite om opgewonden te raken zonder beeld.
• Na afloop voel je je schuldig en juist dat gevoel brengt je opnieuw naar je scherm.

Waarom je aan porno verslaafd raakt zonder het te merken

Anders dan bij alcohol of cocaïne raak je niet lichamelijk afhankelijk van porno. Je krijgt geen trillende handen als je een week niet kijkt en afkicken van porno vraagt hier geen medische hulp. Wat je wel merkt: onrust, prikkelbaarheid, slecht slapen en een drang die opkomt op momenten waarop je alleen bent. Omdat er geen lichamelijke alarmbel afgaat, schuift de grens langzaam op zonder dat je een duidelijk kantelpunt kunt aanwijzen.

Kijken doet iets met je stemming: het haalt spanning weg, vult verveling en geeft je een moment waarop je even nergens aan hoeft te denken. Dat werkt en daarom herhaal je het. Een pornoverslaving ontstaat op het punt waarop dit de enige manier is die je nog gebruikt om je hoofd rustig te krijgen.

Altijd bereikbaar, gratis en anoniem

Kijken naar porno verschilt op drie punten van bijna elk ander verslavend gedrag: je kunt het dag en nacht doen, hoeft er niet voor te betalen en niemand ziet het. Je hoeft de deur niet uit en er is geen kassabon die je moet verstoppen. Daardoor ontbreekt de natuurlijke rem die bij drinken of gokken wel bestaat.

Gewenning en de stap naar heftiger materiaal

Beelden die je eerst opwonden, doen na verloop van tijd minder. Je zoekt dan nieuwe categorieën, kijkt naar meer tabbladen tegelijk of kiest materiaal dat een stap verder gaat. Niet de tijd die je kwijt bent is het probleem, maar dat je steeds meer nodig hebt om hetzelfde te voelen. Zo kun je bij beelden uitkomen die botsen met wat je zelf normaal vindt en juist dat maakt erover praten moeilijk.

De gevolgen van een pornoverslaving laten zich het duidelijkst zien in je seksleven en relatie en pas daarna in de rest van je leven. Omdat je er met niemand over praat, zoek je de oorzaak al snel ergens anders: bij je relatie, werkdruk of bij jezelf als persoon. Het verband met je kijkgedrag zie je daardoor pas laat.

Wat porno doet met je seksleven

Je lichaam went aan een prikkel die een echte partner niet kan geven: eindeloze afwisseling, precies het juiste beeld, geen wachten en afstemmen. Het kan daardoor voorkomen dat je moeilijker een erectie krijgt of houdt bij seks met je partner, terwijl dat achter je scherm probleemloos gaat. Ook minder zin, later of juist niet klaarkomen en seks die meer op afwerken lijkt dan op contact, horen bij dit beeld. Die klachten verdwijnen bij een deel van de kijkers als het kijkgedrag verandert.

Wat porno doet met je stemming en je dagen

Kijken kost tijd die je nergens hebt ingepland en die tijd gaat van je slaap af. Kort slapen maakt je prikkelbaarder en prikkelbaarheid maakt de drang groter. Daar komt de geheimhouding bij, die aan je zelfbeeld vreet. Bij een deel van de kijkers speelt er meer, zoals stress, somberheid, angst, ADHD, autisme of een persoonlijkheidsstoornis. Kijken werkt dan als zelfmedicatie en houdt de klacht die eronder ligt in stand.

Porno en drugs komen elkaar tegen op het moment dat kijken langer moet duren dan je lichaam uit zichzelf volhoudt. Cocaïne en speed verhogen je hartslag en bloeddruk en halen je rem weg, waardoor een sessie uren kan duren en de dag erna een dip volgt: somber, uitgeput en prikkelbaar. Alcohol werkt andersom en verdooft de schaamte die je anders zou tegenhouden. Zodra een middel een vast onderdeel van je kijkgedrag is, heb je met twee verslavingen tegelijk te maken.

Merk je dat je partner steeds vaker wegduikt achter zijn telefoon en dat seks tussen jullie zeldzamer wordt, dan ligt de conclusie dat het aan jou ligt griezelig dichtbij. Dat klopt niet. Zijn kijkgedrag ging al zijn eigen gang voordat jij het merkte en het gaat over zijn omgang met spanning, niet over jouw aantrekkelijkheid. Wat je wel kunt doen: benoemen wat je ziet zonder een bekentenis te eisen en duidelijk maken wat het met jou doet.

Hulp bij pornoverslaving begint met erkennen dat je een probleem hebt en dat je er alleen niet uitkomt. Wij behandelen de verslaving en besteden aandacht aan de onderliggende problematiek, want die twee houden elkaar in stand. De behandeling is ambulant: je blijft thuis wonen en je dagelijkse leven loopt zoveel mogelijk door. Voor de behandeling zelf kom je twee tot drie keer per week naar onze afkickkliniek.

Wat er in het intakegesprek gebeurt

Een pornoverslaving ziet er bij niemand hetzelfde uit en dat geldt ook voor de behandeling. Je krijgt bij ons een behandeling op maat, afgestemd op jouw persoonlijke situatie. Wat dat voor jou betekent, hoor je in het intakegesprek.

Aandacht voor wat eronder ligt

Is er sprake van een verslaving én een aandoening zoals ADHD, autisme, angst of somberheid, dan spreken we van een dubbele diagnose: twee dingen die tegelijk spelen en elkaar versterken. We kijken daarom ook naar je mentale gezondheid en naar de situaties waarin de drang bij jou opkomt. Zo werk je niet alleen aan minder kijken, maar ook aan de reden waarom je begon.

Er bestaat geen antwoord op de vraag hoe je van een pornoverslaving afkomt. Het kijken terugbrengen is de kleinste stap; de reden waarom je ermee begon vraagt meer tijd en iemand die met je meekijkt op de momenten dat het niet lukt. In de behandeling werk je aan allebei tegelijk.

Hulp zoeken vraagt moed. Bij ons begint die hulp met een gesprek. Bel 040-303 2626 en vertel wat er speelt, dan kijken we samen wat je nodig hebt bij je pornoverslaving.