Seksverslaving

Bij seksverslaving kies je niet meer zelf wanneer je met seks bezig bent. Welke vorm dat aanneemt, verschilt per persoon: alleen of met anderen, online of in het echt. De drang komt op momenten die je niet hebt uitgekozen, vlak voor een afspraak, na een ruzie of midden in de nacht. Daar gaan uren in op die je aan je werk, relatie of slaap wilde geven.

Het verschil tussen veel zin in seks en een seksverslaving

Veel zin in seks is op zichzelf geen probleem. Het verschil zit in de controle en in de gevolgen. Je geeft geld uit aan camsites of betaalde seks en je verzint een smoes over waar je was. Ook het gevoel erna telt mee: schaamte, leegte of walging direct na afloop passen niet bij seks waar je vrij voor kiest.

Er bestaat geen grens in aantallen wanneer je seksverslaafd bent. Wat wel iets zegt: de plek die seks in je leven inneemt en wat er gebeurt zodra je probeert te minderen.

Kenmerken en symptomen van een seksverslaving

Herken je meerdere symptomen hieronder en houdt dat al maanden aan, dan speelt er meer dan een gewoonte. 

• Je hebt seks of masturbeert zonder dat je er zin in hebt, puur om de spanning kwijt te raken.
• Wat eerder genoeg was, doet weinig meer, dus je gaat seksueel steeds een stap verder dan je van plan was.
• Je neemt seksuele risico's die je vooraf niet wilde, zoals seks zonder condoom of met iemand die je nauwelijks kent en daarna maak je je zorgen over een soa.
• Seksuele gedachten dringen zich op tijdens je werk of midden in een gesprek en je krijgt ze er niet uit.
• Tijdens seks met je partner ben je met iets anders bezig en daarna voelt de afstand tussen jullie groter dan ervoor.
• Je lichaam geeft een grens aan, met pijn of uitputting en je gaat toch door.

Een seksverslaving ontstaat niet door één oorzaak. Er is een combinatie in het spel: hoe je hersenen op beloning reageren, wat seks voor jou oplost op een moeilijk moment en wat je eerder hebt meegemaakt. Hoe langer het gedrag doorgaat, hoe steviger die drie elkaar vasthouden.

Wat dopamine in je hersenen doet

Dopamine is een stof die signalen doorgeeft in je hersenen en die meespeelt bij motivatie en leren. Je hersenen leren welke situaties iets plezierigs aankondigen en de motivatie om die situaties op te zoeken groeit. Herhaalt dat zich vaak, dan komt de drang al op bij de aanleiding zelf: een blik, bericht of een uur alleen thuis. Het verlangen zit dan vooral in de aanloop, terwijl de seks zelf minder oplevert dan je vooraf verwachtte.

De onderliggende problematiek bij een seksverslaving

Seksueel gedrag kan een manier zijn om iets anders even niet te hoeven voelen. Spanning, somberheid, eenzaamheid of onrust in je hoofd zakken weg zodra je bezig bent en komen erna terug. Soms liggen er onderliggende problemen onder dat gedrag: stress, depressie, angst of paniek, ADHD, autisme of een persoonlijkheidsstoornis. Een verslaving en zo'n aandoening tegelijk noemen we een dubbele diagnose. Wat eronder ligt, hoort bij je mentale gezondheid en vraagt evenveel aandacht als het seksuele gedrag zelf.

Seks is geen stof die je binnenkrijgt, dus je raakt er niet lichamelijk afhankelijk van. De afkickverschijnselen bij een seksverslaving zitten vooral in je stemming, slaap en onrust en de eerste weken vragen het meest van je.

• Sterke drang die steeds terugkomt, soms op vaste momenten van de dag.
• Onrust en prikkelbaarheid, vooral 's avonds als je alleen bent.
• Slecht slapen en levendige seksuele dromen.
• Meer seksuele gedachten in plaats van minder, juist in de eerste dagen.
• Een vlakke stemming en schaamte over wat je hebt gedaan, nu de afleiding wegvalt.

Hoe lang de afkickverschijnselen aanhouden

Hoe lang dit duurt, verschilt per persoon. De drang zakt niet in een rechte lijn weg. Rustige dagen wisselen af met zware dagen, bijvoorbeeld na ruzie of na een avond alleen thuis. Zo'n zware dag zegt niets over hoe ver je al bent.

Zelf iets veranderen helpt, ook als je daarna hulp zoekt. Tussen het opkomen van de drang en het toegeven zit soms maar een paar seconden en in die tijd heb je weinig aan een goed voornemen. Richt je daarom op de uren vóór dat moment, want daar kun je wel iets regelen:

• Haal de snelle route weg: verwijder de accounts en apps waarmee je seksueel contact zoekt en leg je telefoon 's nachts buiten je slaapkamer.
• Schrijf een week lang op wanneer de drang opkomt en wat er vlak daarvoor gebeurde. Zo zie je je eigen patroon.
• Vul de momenten die vrijkomen. Spreek af met iemand, ga sporten of doe iets waar je je handen bij nodig hebt.
• Vertel het aan één iemand die je vertrouwt. Geheimhouding houdt een seksverslaving in stand.
• Betaal je voor camsites, sekslijnen of seksdates, haal dan je kaartgegevens uit die accounts.

De volgende alinea's zijn voor jou als partner. Je kwam erachter wat je partner seksueel voor je verborgen hield en dat raakt je vertrouwen, ook het vertrouwen in jezelf. Sindsdien komen dezelfde vragen steeds terug: schoot je zelf tekort, weet je inmiddels alles en wil je blijven?

Hoe overleef ik de seksverslaving van mijn partner?

De seksverslaving van je partner bewaken voelt als iets doen, maar het kost je vooral energie. Telefoons checken en schermtijd bijhouden leveren geen zekerheid, want de geheimhouding verplaatst zich naar een andere plek. Maak liever afspraken over eerlijkheid in plaats van over seks. Houd daarnaast je eigen dagen op de rails en praat met iemand over wat dit met je doet. Het herstel zelf is het werk van je partner. Of je blijft, is jouw keuze.

Een seksverslaving behandelen begint bij erkennen dat je een probleem hebt en dat je er alleen niet uitkomt. Dat is de zwaarste stap, zeker als niemand in je omgeving weet wat er speelt. Wij behandelen de verslaving en besteden aandacht aan de onderliggende problematiek.

Welke behandelingen zijn er voor een seksverslaving?

Onze zorgprofessionals zoeken eerst uit welke functie het seksuele gedrag voor jou heeft. Neemt het de spanning weg, vult het een leegte of houdt het je weg bij iets waar je liever niet aan denkt? Elk van die drie vraagt een andere aanpak, dus je krijgt een behandeling op maat.

Hulp zoeken vraagt moed. Bij ons begint die hulp met een gesprek. Je vertelt wat er speelt, wij luisteren en samen kijken we wat jij nodig hebt. Bel 040-303 2626 en zet de eerste stap uit je seksverslaving.