Dinsdagdip

Een dinsdagdip is een periode van somberheid en vermoeidheid die opkomt in de dagen na XTC-gebruik, als het middel je lichaam allang heeft verlaten. De naam komt van het weekendritme in het uitgaansleven: gebruik je zaterdagnacht, dan is dinsdag doorgaans je zwaarste dag. Omdat de klachten aan het middel vastzitten en niet aan een dag, heet een dinsdagdip ook wel een XTC-dip.

De symptomen van een dinsdagdip zijn op zichzelf niet bijzonder: je kent ze ook van een rotweek. Doordat er dagen tussen het gebruik en de klachten zitten, leg je de link met het weekend niet altijd. Je zoekt de oorzaak dan eerder bij je werk, relatie of gewoon een slechte periode. Hoe zwaar de klachten uitpakken, verschilt per keer.

Klachten die bij een dinsdagdip horen:

• een lagere stemming, soms met huilbuien zonder duidelijke aanleiding
• vermoeidheid en weinig energie
• prikkelbaarheid en een kort lontje
• moeite met concentreren en met onthouden
• onrust of piekeren
• weinig trek in eten

Ben je tijdens een dinsdagdip misselijk, dan komt dat zelden door het middel alleen. XTC onderdrukt je hongergevoel, dus je maag blijft een nacht lang leeg terwijl je uren beweegt in een warme ruimte en nauwelijks slaapt. Een lege maag, uitdroging en te weinig slaap geven samen een misselijk en licht gevoel.

Kaakpijn na een nacht XTC komt door het klemmen van je kaken tijdens het gebruik. Kaakklem (trismus) en tandenknarsen (bruxisme) horen bij de directe effecten van XTC: je kaakspieren spannen zich aan zonder dat jij daar iets over te zeggen hebt. Uren van die spanning leveren pijn op in je kaken, nek en hoofd. Die spierpijn kan een paar dagen aanhouden. Kies in die dagen zacht eten en laat kauwgom staan, want kauwen houdt de spanning in je kaakspieren vast.

Wanneer je de dip merkt, hangt af van het moment waarop je hebt gebruikt. Bij één nacht XTC houden de klachten ongeveer één tot drie dagen aan. De naam wijst naar dinsdag, maar dat is niet meer dan een gemiddelde na een zaterdagnacht.

Dinsdagdip op maandag: waarom het eerder kan beginnen

Een dinsdagdip op maandag komt voor als je al in de nacht van vrijdag op zaterdag XTC hebt genomen. De telling begint namelijk op het moment dat je gebruikt, dus met een vrijdagnacht valt je zwaarste dag een dag eerder. Neem je in hetzelfde weekend een tweede keer, dan schuift de dip juist op naar het midden van de week.

Je kunt een dinsdagdip niet wegnemen, maar je kunt de klachten wel draaglijker maken. Wat je die dagen doet met je slaap, eten en agenda, bepaalt voor een groot deel hoe zwaar de dip uitpakt. Plan geen belangrijke afspraken in de eerste drie dagen na een nacht uitgaan. Staat er al een tentamen, sollicitatiegesprek of deadline gepland? Vraag dan of die verschoven kan worden.

Slaap inhalen helpt het meest

Slaap is het enige dat je stemming in deze dagen echt vooruithelpt. Ga vroeg naar bed, houd je slaapkamer donker en koel en zet je wekker uit als je vrij bent. Ben je te onrustig om in slaap te vallen, houd je avond dan kalm en leg schermen een uur voor het slapen weg. Een dutje van twintig minuten overdag haalt de scherpste randjes van je prikkelbaarheid weg.

Eten en drinken als je misselijk bent

Eten is tijdens een dinsdagdip het laatste waar je zin in hebt en juist daarom sla je het over. Begin klein: een banaan, boterham, wat soep of yoghurt. Drink verspreid over de dag water of thee in plaats van een halve liter in één keer, want dat houdt je maag rustiger. Sla het alcoholische afzakkertje over, want alcohol maakt je slaap oppervlakkiger en stemming de dag erna somberder.

Waarom opnieuw gebruiken je verder terugzet

Nog een keer gebruiken om de dip voor te blijven, maakt de klachten langer in plaats van korter. Je serotoninevoorraad is dan nog niet aangevuld, dus het effect valt tegen. Om dat tegenvallende effect goed te maken, neem je makkelijk meer en daar betaal je de dagen erna opnieuw voor. Zo schuift de dip op van een paar dagen naar een groter deel van je week.

De klachten na XTC-gebruik hangen samen met wat het middel met je neurotransmitters doet. Neurotransmitters zijn stofjes waarmee je zenuwcellen signalen aan elkaar doorgeven. XTC zorgt ervoor dat je hersenen in korte tijd veel serotonine loslaten, het stofje dat je stemming, slaap en eetlust mee regelt. Die voorraad is niet oneindig en het aanvullen ervan kost je hersenen ongeveer twee tot vier dagen.

Serotonine verklaart niet alles

Serotonine is niet de enige verklaring voor een dinsdagdip. XTC schakelt de signalen uit waarmee je lichaam normaal aangeeft dat het genoeg is: je hebt geen dorst en voelt geen vermoeidheid. Daardoor ga je uren langer door dan je zonder XTC had gedaan, zonder eten en slaap. Die uitputting komt bovenop het tekort aan serotonine. Samen bepalen ze hoe zwaar de dip uitvalt. Had je al angstige of sombere klachten voordat je gebruikte, dan kan de dip zwaarder uitpakken.

XTC-bijwerkingen die je de dagen erna merkt

De XTC-bijwerkingen die je de dagen erna merkt, gaan verder dan je stemming. Je spieren zijn stijf en pijnlijk van het urenlange bewegen en van de lichaamstemperatuur die tijdens het gebruik opliep. Hoofdpijn hoort er ook bij, doordat je te weinig hebt gedronken. Ook je geheugen kan de eerste dagen minder scherp zijn.

Een dip na het weekend hoort niet alleen bij XTC, al verschilt het beeld per middel. Cocaïne laat je hartslag en bloeddruk stijgen en geeft een kort en intens gevoel van zelfvertrouwen, waarna je je binnen een uur somber, uitgeput en prikkelbaar voelt. Ook in de dagen daarna kun je je minder goed voelen, al is die dip minder zwaar dan na XTC. Bij speed, alcohol en cannabis lijkt dat verband met de dagen erna er niet te zijn, wat niet wegneemt dat je na een nacht doorhalen uitgeput bent en een kort lontje hebt.

Een dinsdagdip die één keer voorbijkomt en weer wegtrekt, hoort bij incidenteel gebruik. Zijn de klachten nog niet over als het volgende weekend begint of ga je je week om het uitgaan heen plannen? Dan gaat het niet langer om een dip alleen, maar om de vraag of er een drugsverslaving speelt. XTC maakt je lichaam niet afhankelijk zoals alcohol dat doet, dus je krijgt geen lichamelijke ontwenning. De gewenning zit in je hoofd: in de plek die het gebruik in je weekend en in je vriendengroep inneemt.

Een gebruikspatroon staat zelden op zichzelf. In gesprekken bij ons komt terug dat het gebruik ergens voor dient: gepieker uitzetten, makkelijker contact maken of even niet voelen wat er speelt. Naast je gebruik kunnen er ook klachten spelen op het gebied van mentale gezondheid, zoals stress, somberheid, angst of paniek.

Dubbele diagnose: verslaving en een psychische aandoening

Komen een verslaving en een psychische aandoening samen voor, dan heet dat een dubbele diagnose. Denk aan ADHD, autisme of een persoonlijkheidsstoornis naast je gebruik. Kijk je alleen naar het middel, dan blijft de reden om te gebruiken staan. Kijk je alleen naar de aandoening, dan blijft het gebruik je herstel in de weg zitten.

Hoe wij naar XTC-gebruik kijken

Wij behandelen de verslaving en besteden daarbij aandacht aan de onderliggende problematiek. Onze zorgprofessionals hebben ervaring met jongvolwassenen bij wie het gebruik in het uitgaansleven begon en langzaam een vaste plek kreeg. Je praat over je gebruik, stemming en over de situaties waarin je naar XTC grijpt. Je hoeft niet eerst gestopt te zijn voordat je met ons praat.

De eerste stap naar herstel is erkennen dat je een probleem hebt en dat je er alleen niet uitkomt. Dat is een moeilijke stap, want je gebruik hangt vast aan je weekend en aan de mensen om je heen. Hulp zoeken vraagt moed. Bij ons begint die hulp met een gesprek. Bel ons op 040-303 2626 als je merkt dat een dinsdagdip je week blijft bepalen.