Afkickverschijnselen van alcohol

Afkickverschijnselen van alcohol zijn lichamelijke en geestelijke klachten die ontstaan als je stopt met drinken of ineens veel minder drinkt. Je lichaam is gewend geraakt aan alcohol en raakt van slag als de alcohol wegvalt. De meeste klachten, zoals misselijkheid, hoofdpijn en slecht slapen, zijn vervelend, maar gaan vanzelf over. Een klein deel is gevaarlijk: in het ergste geval krijg je een epileptische aanval of delier, een toestand van ernstige verwardheid.

Dat je lichaam zo reageert, komt doordat het zich heeft aangepast aan de alcohol. Alcohol is giftig voor je lichaamscellen, dus als je lange tijd veel drinkt, passen je hersenen en organen zich aan om die hoeveelheden te kunnen verwerken. In je hersenen zorgt alcohol daarbij voor extra dopamine, een stof die je een gevoel van beloning geeft. Na verloop van tijd raken je hersenen minder gevoelig voor die dopamine, zodat je steeds meer alcohol nodig hebt voor hetzelfde effect. Die gewenning heet tolerantie. Stop je dan ineens, dan klopt de aangepaste balans niet meer: je lichaam reageert met klachten en door het tekort aan dopamine voel je je ook somber.

Hoe sterk je lichaam zich aanpast, hangt af van hoeveel en hoe lang je drinkt. Ontwenningsverschijnselen krijg je meestal pas als je meerdere maanden elke dag veel hebt gedronken. Een vaste grens is er niet: wat veel is, verschilt per persoon. Drink je al lange tijd meer dan 8 standaardglazen per dag, dan is in één keer stoppen gevaarlijk. Met een standaardglas bedoelen we de hoeveelheid die je in de horeca krijgt, in het glas dat bij de drank hoort; een glas bier, wijn of sterke drank bevat dan evenveel alcohol. Krijg je bij het stoppen ontwenningsverschijnselen, dan is je lichaam afhankelijk geworden van alcohol en kan dat een teken zijn van een alcoholverslaving.

Welke klachten je bij die afhankelijkheid krijgt en hoe heftig ze zijn, is vooraf niet te voorspellen. Wel geldt: hoe langer en hoe meer je hebt gedronken, hoe sterker je de klachten meestal voelt en hoe groter de kans op de ernstige verschijnselen.

Lichamelijke symptomen bij afkicken van alcohol

• trillende handen
• overmatig zweten
• misselijkheid
• hoofdpijn
• hartkloppingen
• verhoogde bloeddruk
• spierkrampen
• vermoeidheid
• duizeligheid
• tintelingen
• hyperventilatie: te snel en te diep ademhalen
• minder of juist meer eetlust
• diarree of verstopping

Geestelijke symptomen bij afkicken van alcohol

• slecht slapen
• onrust
• gespannen zijn
• kort lontje
• angstige gevoelens
• somberheid
• nergens zin in hebben

Een sterke drang naar alcohol hoort niet bij deze afkickverschijnselen. Die drang heet craving en kan nog lang terugkomen, ook als de ontwenning allang voorbij is.

Naast deze klachten kun je in de eerste week na je laatste glas ernstige ontwenningsverschijnselen krijgen. Die komen minder voor, maar een onthoudingsinsult en een delirium tremens zijn gevaarlijk, omdat je hart en ademhaling in de problemen kunnen komen en je jezelf kunt verwonden.

Hallucinaties

Hallucinaties ontstaan meestal al binnen 24 uur na je laatste glas. Je ziet, hoort of voelt dan dingen die er niet zijn, terwijl je in de war bent. Doorgaans zijn ze binnen twee dagen weer voorbij.

Onthoudingsinsult

Ook een onthoudingsinsult krijg je in de eerste dagen, meestal tussen 6 en 48 uur na je laatste glas. Het is een epileptische aanval die ontstaat doordat de alcohol wegvalt, waarbij je kort buiten bewustzijn raakt en je lichaam kan gaan schokken.

Delirium tremens

Een delirium tremens komt later, meestal 48 tot 72 uur na je laatste glas. Het is de zwaarste vorm van een delier: je bent ernstig in de war, ziet of hoort dingen die er niet zijn en bent nauwelijks aanspreekbaar. Tegelijk gaan je hartslag, bloeddruk en lichaamstemperatuur omhoog, zweet je en kun je moeilijk ademen. Een delirium tremens komt vooral voor als je al jaren veel drinkt. De kans is groter als je eerder een delirium tremens of insult hebt gehad, als je lichamelijke gezondheid slecht is of als je lever minder goed werkt. Zonder behandeling loopt een delirium tremens in ongeveer 1 op de 10 gevallen dodelijk af.

Na die eerste week is het gevaarlijkste deel van de ontwenning voorbij. De eerste klachten beginnen meestal 6 tot 24 uur na je laatste glas en na drie dagen tot een week zijn de meeste lichamelijke klachten verdwenen. Hoe snel dat bij jou gaat, verschilt per persoon. Spanning, somberheid, angst en slecht slapen kunnen daarna nog weken aanhouden.

Ontwenningsverschijnselen van alcohol na een maand

Heb je een maand na je laatste glas nog last van slecht slapen, spanning, somberheid of angst, dan is dat niet ongewoon. De lichamelijke ontwenning is dan voorbij, maar de geestelijke kant duurt langer. Blijven de somberheid of angst toch aanhouden, dan komt dat niet altijd door de ontwenning: soms speelt er naast de verslaving een depressie of angststoornis.

Tegen de lichte klachten uit de eerste week en de weken daarna kun je zelf iets doen. Met de tips hieronder maak je ze draaglijker, maar een onthoudingsinsult of delirium tremens voorkom je er niet mee; daarvoor is afbouwen onder medisch toezicht nodig.

• Drink genoeg water, zeker als je veel zweet.
• Eet regelmatig en licht, ook als je weinig trek hebt.
• Beweeg elke dag, het liefst buiten. Dat helpt tegen onrust, somberheid, vermoeidheid en slecht slapen.
• Houd vaste tijden aan voor slapen en opstaan en slaap niet overdag.
• Doe een ontspanningsoefening als je gespannen bent of niet kunt slapen.
• Plan de eerste week geen belangrijke dingen op je werk of thuis.
• Vertel een partner, familielid of vriend wat je doormaakt, zodat die begrijpt waarom je sneller geïrriteerd of somber bent.

Hoe je veilig afbouwt, bespreken we bij CACN Verslavingszorg in een intakegesprek. We kijken dan hoeveel en hoe lang je drinkt en of je eerder ernstige afkickverschijnselen hebt gehad. Op basis daarvan bepalen we of je eerst een alcoholdetox nodig hebt of direct met de behandeling kunt beginnen.

Alcoholdetox onder medisch toezicht

Tijdens een alcoholdetox bouw je je drinken stap voor stap af onder medisch toezicht. Zo blijft de kans op een onthoudingsinsult of delirium tremens zo klein mogelijk en krijg je direct medische hulp als er toch iets misgaat. Zodra de alcohol uit je lichaam is, begint de behandeling.

Ambulante behandeling na de detox

Die behandeling is ambulant: je blijft thuis wonen en komt twee of drie keer per week naar onze afkickkliniek voor alcohol in Eindhoven of Utrecht. Omdat je na elke behandeldag weer naar huis gaat, pas je wat je leert meteen toe in je eigen omgeving. De behandeling valt onder de vergoeding van de basisverzekering; wel kan het eigen risico in rekening worden gebracht.

Verslaving en onderliggende problematiek

In de behandeling pakken we niet alleen de verslaving aan, maar besteden we ook aandacht aan de onderliggende problematiek. Heb je naast de verslaving last van stress, depressie, angst of paniek? Of heb je ADHD, autisme of een persoonlijkheidsstoornis? Dan heet die combinatie een dubbele diagnose en krijgen ze in de behandeling allebei aandacht.

Wil je stoppen en weet je niet of dat zonder medisch toezicht kan? Bel 040-303 2626 of vul het contactformulier in, dan bekijken we samen hoe je de afkickverschijnselen van alcohol zo veilig mogelijk doorkomt.