Absint: sterke drank met anijssmaak

Misschien zag je absint weleens staan bij de slijterij: een felgroene drank met een geheimzinnige naam. De verhalen eromheen zijn talrijk. Je zou ervan gaan hallucineren en de drank was bijna honderd jaar verboden. De werkelijkheid is minder spannend, maar wel goed om te kennen.

Absint is een gedistilleerde drank op basis van alcohol en kruiden. Gedistilleerd betekent dat stokers een mengsel van alcohol en kruiden verhitten, de damp opvangen en die weer afkoelen. Zo ontstaat een drank met een hoog alcoholpercentage. De drie belangrijkste kruiden zijn absintalsem, een bitter kruid, samen met anijs en venkel. Die kruiden geven absint zijn groene kleur en zijn beroemde bijnaam: de groene fee.

Absint of absinthe: twee namen, dezelfde drank

De naam absinthe is de Franse en Engelse spelling van absint. Kom je die schrijfwijze tegen op een etiket of in een webwinkel, dan gaat het dus om precies dezelfde drank. Absint is geen likeur en geen wijn, maar sterke drank.

Het alcoholpercentage van absint ligt grofweg tussen de 45 en 75 procent, met uitschieters richting de 90 procent. Daarmee laat absint bijna alle andere dranken ver achter zich. Een korte vergelijking maakt dat duidelijk:

• bier: rond de 5 procent alcohol
• wijn: rond de 12 procent alcohol
• gangbare sterke drank, zoals jenever of wodka: 35 tot 40 procent
• absint: 45 tot 75 procent, soms zelfs hoger

Eén glas absint telt als meerdere glazen

Het hoge alcoholpercentage van absint betekent dat je per glas veel meer binnenkrijgt dan je gewend bent. Eén klein glas puur geschonken absint kan evenveel alcohol bevatten als twee tot drie standaardglazen bier.

Absint smaakt in de eerste plaats naar anijs. Dat is de lichtzoete smaak die je misschien kent van anijsmelk of van sommige dropjes. De absintalsem voegt daar een duidelijk bittere, kruidige smaak aan toe. Daarmee lijkt absint op andere dranken met een anijssmaak uit Zuid-Europa, al is er een groot verschil. Absint is bitterder en een stuk sterker dan die verwante dranken.

Troebel met water: zo verandert de smaak

Puur smaakt absint vooral scherp door het hoge alcoholpercentage. Het klassieke gebruik is daarom om absint aan te lengen met koud water. Er gebeurt dan iets opvallends: de heldere drank kleurt melkachtig en troebel. Dat komt door de oliën uit de kruiden, die niet oplossen in water. De smaak wordt zo zachter.

Absint komt oorspronkelijk uit Zwitserland. Daar ontstond de drank aan het einde van de achttiende eeuw als kruidenmiddel tegen onder meer maagklachten. Franse stokers namen het recept al snel over en startten de productie op grote schaal.

Populair in Frankrijk tijdens het groene uur

In de negentiende eeuw groeide absint uit tot een volksdrank in Frankrijk. Wijn was in die periode schaars en duur door een ziekte in de wijngaarden en absint bood een goedkoop alternatief. In Parijse cafés kreeg het einde van de middag zelfs een eigen naam: het groene uur.

Absint is in Nederland niet verboden. Je koopt de drank tegenwoordig gewoon bij slijterijen en webwinkels, net als andere sterke drank. Wel gelden de normale regels voor alcohol: verkoop mag alleen aan volwassenen vanaf 18 jaar.

Bijna honderd jaar lang een verboden drank

Dat absint legaal is, is pas zo'n twintig jaar het geval. Nederland verbood de drank in 1909, Frankrijk volgde in 1915. Vanaf de jaren negentig keerde absint in veel landen terug, doordat de regels binnen Europa versoepelden. Nederland hield zijn eigen verbod langer in stand. Pas in 2004 kwam daar een einde aan. De absint die je nu koopt, moet wel voldoen aan Europese regels voor wat erin mag zitten.

Absint kreeg begin twintigste eeuw de schuld van ernstige gezondheidsklachten. De aandacht ging vooral uit naar thujon, een stof uit absintalsem. Artsen dachten destijds dat thujon drinkers ziek, verward en zelfs gewelddadig maakte. Voor dit ziektebeeld bestond een eigen naam: absintisme. Een geruchtmakende moord in Zwitserland, gepleegd door een man die absint had gedronken, maakte het slechte imago compleet.

Thujon bleek niet de boosdoener

Onderzoekers ontdekten later dat er veel minder thujon in absint zat dan gedacht. De klachten van zware drinkers pasten bij een eenvoudigere verklaring: grote hoeveelheden zeer sterke alcohol. Bovendien zaten er in goedkope absint soms giftige stoffen, zoals koper, om de drank groener te maken. Ziek werden drinkers dus wel, alleen niet door thujon.

De kans dat je van absint gaat hallucineren, is heel klein. Moderne absint bevat daarvoor veel te weinig thujon. Pas bij een extreem hoge dosis zou die stof mogelijk je waarneming gaan beïnvloeden. Zo veel absint kan niemand drinken zonder eerst ernstig ziek te worden van de alcohol zelf.

Wat er echt gebeurde bij zware drinkers

De hallucinaties uit de oude verhalen hadden hoogstwaarschijnlijk een andere oorzaak. Denk aan te veel drank in korte tijd, een alcoholvergiftiging of de gevolgen van jarenlang fors drinken. Wie langdurig grote hoeveelheden alcohol drinkt, kan verward raken en dingen zien die er niet zijn. Het beeld van absint als tripmiddel is dus een mythe, die in films en reclame een eigen leven is gaan leiden.

Absint kent van oudsher een vast drinkritueel. De drinker legt een suikerklontje op een speciale lepel met gaatjes en plaatst die op een glas met een bodempje absint. Daarna druppelt er langzaam koud water over de suiker in het glas, tot er ongeveer drie tot vijf delen water op één deel absint staan. De drank wordt zo zoeter, minder bitter en minder sterk. Er bestaat ook een modernere variant waarbij het suikerklontje eerst brandt. Die heeft weinig met de oorspronkelijke traditie te maken.

Ook aangelengd blijft absint sterke drank

Houd er rekening mee dat aangelengde absint nog steeds veel alcohol bevat. Drink daarom langzaam, eet er iets bij en neem tussendoor water.

Absint werkt in je lichaam zoals alle alcohol. Na een glas voel je je eerst wat losser en vrolijker. Daarna reageer je trager en schat je risico's minder goed in. Omdat absint zo sterk is, verloopt dat proces sneller dan bij bier, wijn of gangbare sterke drank.

Risico's op de korte termijn

Op korte termijn is de grootste valkuil dat je de sterkte van absint onderschat. De kans dat je flink dronken wordt, gaten in je geheugen krijgt of een alcoholvergiftiging oploopt, is daardoor groter dan bij minder sterke drank. Bij een alcoholvergiftiging krijgt je lichaam meer alcohol binnen dan het kan afbreken. Dat kan levensgevaarlijk zijn.

Risico's bij langdurig gebruik

Langere tijd veel absint drinken is zwaar voor je lichaam. Grote hoeveelheden alcohol kunnen schade geven aan de lever, hersenen en het zenuwstelsel. Ook kunnen klachten als somberheid en angst toenemen. Dat geldt voor alle alcohol, maar bij een drank zo sterk als absint zit je sneller aan grote hoeveelheden dan je denkt.

Absint kan verslavend zijn, zowel geestelijk als lichamelijk. Dat komt niet door de kruiden, maar door de alcohol. Geestelijke verslaving betekent dat je steeds sterker naar drank verlangt, bijvoorbeeld om te ontspannen of om nare gevoelens te vermijden. Lichamelijke verslaving betekent dat je lichaam aan alcohol gewend raakt en niet meer zonder kan. Je hebt dan steeds meer nodig voor hetzelfde effect, en als je stopt, protesteert je lichaam.

Afkickverschijnselen na langdurig absint drinken

Wie na een periode van fors absint drinken stopt, kan afkickverschijnselen van alcohol krijgen. Die verschijnselen zijn niet onschuldig. Denk aan trillende handen, zweten, onrust, hartkloppingen, misselijkheid en slecht slapen. In ernstige gevallen kunnen een epileptische aanval of een delier optreden. Een delier is een levensgevaarlijke toestand van ernstige verwardheid. Stop je na langdurig zwaar drinken? Doe dat dan nooit in één keer op eigen houtje, maar samen met ons: we kijken dan eerst hoe je veilig kunt afbouwen.

Signalen dat absint drinken een probleem wordt

Een alcoholverslaving ontstaat zelden van de ene op de andere dag. Bij absint zie je de signalen daarom eerder aan de sterkte van wat je drinkt dan aan het aantal glazen:

• Je grijpt naar absint of andere sterke drank, omdat bier of wijn je niet genoeg meer doet.
• Je drinkt absint steeds vaker puur of je lengt hem steeds minder aan met water.
• Je drinkt vaker of meer dan je van plan was, terwijl elk glas absint al telt als meerdere gewone glazen.
• Je drinkt om spanning, somberheid of stress te verminderen en kiest daarbij voor de sterkste drank in huis.
• Mensen om je heen maken opmerkingen over hoeveel of hoe sterk je drinkt.

Herken je één of meer van deze signalen bij jezelf of bij iemand anders? Dan is dat een goed moment om erover te praten.

Twijfelen over je alcoholgebruik betekent niet automatisch dat je verslaafd bent. Toch kan het lastig zijn om die twijfel uit te spreken, bijvoorbeeld uit schaamte of uit angst voor een oordeel. Misschien denk je dat het bij jou wel meevalt of wil je anderen niet ongerust maken. Die aarzeling is heel begrijpelijk. Je hoeft er alleen niet mee rond te blijven lopen.

Je hoeft niet zeker te weten dat er iets mis is: twijfelen is al genoeg reden om te bellen. Onze zorgprofessionals, waaronder ervaringsdeskundigen, spreken dagelijks mensen die worstelen met alcohol, van lichte twijfel tot een verslaving. Samen kijken we wat er bij jou speelt. Ook met zorgen over een partner, kind, vriend of collega ben je welkom. Bel 040-303 2626, ook als je alleen maar een vraag hebt over je alcoholgebruik of over absint.