2C-B: effecten, dosering en risico's

2C-B is een synthetische drug: een stof gemaakt in het laboratorium die niet in de natuur voorkomt. De stof hoort bij de fenethylamines, dezelfde chemische familie als XTC. In de jaren negentig verkochten smartshops 2C-B nog legaal als lustopwekker, onder de naam Nexus. Sinds 1997 staat 2C-B op lijst I van de Opiumwet en geldt het middel als harddrug.

Je komt 2C-B meestal tegen als kleine pil die je slikt. Daarnaast bestaat er 2C-B-poeder. Snuiven van dat poeder doet veel pijn aan je neus, dus in de praktijk gaat het bijna altijd om slikken. Aan de buitenkant zie je vervolgens niets terug van wat je binnenkrijgt: kleur, logo en vorm zeggen niets over de inhoud.

Wat er werkelijk in een 2C-B-pil zit

Wat je koopt als 2C-B, is niet altijd alleen 2C-B. Van de geteste monsters in 2021 bevatte 92,1 procent daadwerkelijk 2C-B, maar 85 procent bevatte daarnaast ook één of meer andere stoffen. In datzelfde jaar gingen er roze pillen met een Tesla-logo rond die als 2C-B verkocht werden, terwijl ze in werkelijkheid een hoge dosis DOC bevatten. DOC is een ander synthetisch tripmiddel, dat werkt zoals LSD, maar veel trager op gang komt: het duurt 2 tot 3 uur voordat je iets merkt. Daardoor denk je makkelijk dat je te weinig hebt genomen en neem je er iets bij. De trip die daarop volgt, houdt 12 tot 24 uur aan, terwijl je op een avond van een uur of 5 rekende.

De dosering van 2C-B bepaalt in sterke mate wat je meemaakt. Tot ongeveer 10 milligram blijft het effect vooral euforisch, licht stimulerend en lustopwekkend. Bij een hogere dosering neemt de hallucinerende werking het over en krijg je tripeffecten. Een 2C-B-pil in Nederland bevat gemiddeld 11 milligram.

Zet die twee getallen naast elkaar en je ziet het probleem. Een gemiddelde pil zit al net boven de grens, waardoor het effect vooral stimulerend blijft. Neem je er twee, dan zit je op ruim het dubbele van die grens, terwijl je zelf misschien denkt dat je gewoon iets meer neemt. Omdat de sterkte per pil verschilt, blijft het de ene keer bij energie en een opgewekt gevoel, terwijl je de andere keer met dezelfde hoeveelheid in een trip belandt.

Wat 2C-B met je doet, hangt vooral af van hoeveel je binnenkrijgt. Daarnaast spelen je stemming van dat moment en de omgeving waarin je bent een rol. Daardoor kan dezelfde pil de ene keer prettig voelen en je de andere keer angstig en verward maken.

Effecten van 2C-B bij een lage dosering

Bij een lage dosering voel je je vooral energiek en opgewekt. Kleuren en geluiden komen scherper binnen, aanraking voelt intenser en je legt makkelijker contact met de mensen om je heen. Daarmee lijken de effecten van 2C-B op wat XTC doet. Daar hoort wel iets bij dat XTC niet geeft: een zwaar, soms misselijk gevoel in je buik.

Effecten van 2C-B bij een hogere dosering

Bij een hogere dosering verandert wat je ziet, hoort en voelt. Stilstaande dingen lijken te bewegen, kleuren zien er feller uit en je ziet patronen die er niet zijn. Tijd gaat langzamer of juist sneller en de ruimte om je heen lijkt groter of kleiner. Ook voel je je emoties sterker en ze wisselen elkaar sneller af. 2C-B staat bekend als een trip die beter te sturen is dan die van LSD of paddo's, maar dat zegt weinig over hoe jouw avond verloopt: dat hangt af van de dosering die je binnenkrijgt.

Wanneer een 2C-B-trip omslaat

Een 2C-B-trip kan halverwege omslaan naar angst en verwarring. Je gedachten blijven dan in dezelfde negatieve cirkel hangen; je wordt achterdochtig en krijgt het gevoel dat de trip niet meer stopt. Daar komen lichamelijke klachten bij: misselijkheid, hoofdpijn, spierkrampen, onrust, een hogere bloeddruk en snellere hartslag. Het zware gevoel in je buik wordt op zo'n moment ook heftiger. Kom je hierin terecht, ga dan naar een rustige plek met weinig licht en geluid, houd een nuchtere vriend bij je en laat je vertellen dat het bij het middel hoort en overgaat.

Hoe lang 2C-B werkt, hangt samen met de manier waarop je het middel inneemt en met de dosering. De werking van 2C-B begint 20 tot 40 minuten nadat je het middel hebt geslikt en in die wachttijd zit een valkuil: je voelt nog niets, je neemt er iets bij en een half uur later komt alles tegelijk op. Het eerste uur neemt de heftigheid toe. Daarna duurt een trip op 2C-B ongeveer 4 tot 6 uur, waarbij de effecten geleidelijk afnemen. Daarna ben je niet meteen weer de oude: je kunt nog uren wazig, moe of prikkelbaar zijn.

De risico's van 2C-B zitten vooral in je hoofd, in wat je waarneemt en daarnaast in de belasting van je hart en bloeddruk. Er zijn geen sterfgevallen door 2C-B bekend en het aantal meldingen op de eerste hulp ligt lager dan bij XTC. Die cijfers zeggen minder dan ze lijken: standaardtesten pikken 2C-B meestal niet op, dus komen incidenten vaker op naam van een ander middel te staan. Voor een arts op de eerste hulp betekent dat ook dat hij niet meteen weet welk middel je hebt gebruikt.

Psychose en de grip op de werkelijkheid

2C-B-gebruik kan leiden tot een acute psychose: een toestand waarin je de grip op de werkelijkheid kwijt bent en dingen ziet of gelooft die er niet zijn. Die trekt meestal weg zodra de stof uit je lichaam is verdwenen. Heeft iemand in je familie een psychose gehad, dan is de kans groter dat 2C-B er bij jou ook een uitlokt. Hetzelfde geldt als je hartklachten hebt: de hogere bloeddruk en snellere hartslag vragen dan meer van je lichaam dan het aankan.

Klachten die kunnen blijven

Een deel van de klachten kan blijven hangen nadat de trip voorbij is. Je kunt flashbacks krijgen: korte momenten waarop een stukje van de trip terugkomt zonder dat je iets hebt gebruikt. Ook kun je last houden van derealisatie of depersonalisatie. Derealisatie betekent dat de wereld om je heen onecht aanvoelt, alsof je door glas kijkt. Depersonalisatie betekent dat je jezelf van een afstand ervaart, alsof je lichaam niet helemaal van jou is. Houden die waarnemingsklachten maandenlang aan, dan spreken zorgprofessionals van HPPD, een stoornis waarbij visuele effecten van een tripmiddel niet meer weggaan.

Bij 2C-B is niet te zeggen vanaf welke hoeveelheid het misgaat. Je weet immers niet hoeveel milligram er in je pil zat en je lichaam reageert anders dan dat van een ander. Wel krijg je heftigere klachten naarmate je meer binnenkrijgt. Een overdosis herkennen doe je daarom aan wat je voelt, niet aan het aantal pillen dat je hebt geslikt. Deze signalen wijzen op te veel 2C-B, bij jezelf of bij een vriend:

• hevige angst, paniek of verwardheid die niet zakt
• een hartslag die veel te snel blijft
• veel zweten en onrust, waardoor je niet stil kunt zitten
• misselijkheid, overgeven en heftige spierkrampen
• het gevoel dat je de grip op de werkelijkheid kwijtraakt

Twijfel je of het nog goed gaat, bel dan 112. Dat geldt zeker als je vriend niet meer aanspreekbaar is of een toeval krijgt. Wacht in dat geval niet af tot de effecten vanzelf zakken, want die uren heb je niet.

2C-B combineren met andere drugs

Over 2C-B in combinatie met andere drugs is weinig bekend en dat is op zichzelf een risico. Cannabis kan de trip versterken, verlengen en minder stuurbaar maken. De combinatie met XTC heeft zelfs een eigen naam gekregen: de nexusflip. Ook ketamine gaat er soms bij. Je krijgt dan de effecten van twee middelen tegelijk, zonder dat duidelijk is hoe ze op elkaar inwerken.

Een probleem met 2C-B zit zelden in één avond, maar in het patroon eromheen. Een enkele keer op een festival is iets anders dan elk weekend. Het verschil zie je niet aan die ene avond, maar aan wat het gebruik met de rest van je week doet.

Signalen dat 2C-B meer ruimte inneemt

Let daarvoor op deze punten:

• je slikt er tijdens het wachten een pil bij, omdat je na een half uur nog niets voelt
• je neemt een tweede of derde pil op een avond, terwijl die steeds minder doen
• je gebruikt het volgende weekend alweer en je hebt er dan meer voor nodig
• je vult 2C-B aan met XTC of ketamine om de avond te laten doen wat je wilde
• de misselijkheid en de spierkrampen horen er voor jou inmiddels gewoon bij
• je hebt een keer een bad trip gehad en de keer erna slik je toch weer

Herken je hier meerdere dingen in, dan zegt dat meer dan de vraag hoeveel milligram je neemt. Een drugs-zelftest helpt je om scherper te krijgen waar je staat.

Waarom 2C-B zelden op zichzelf staat

2C-B is zelden het enige middel op een avond. Tel je alleen de keren dat je 2C-B slikt, dan lijkt je gebruik mee te vallen. Tel je alles mee wat er die nacht doorheen gaat, dan ligt dat anders. Ook de dip in de dagen erna komt uit dat totaal en niet uit die ene pil.

De kans dat je lichamelijk of geestelijk verslaafd raakt aan 2C-B is klein en dat maakt dit middel anders dan alcohol of cocaïne. Toch kun je in de problemen komen met een middel waar je lichaam niet afhankelijk van raakt.

Tolerantie: waarom 2C-B snel minder doet

Tolerantie betekent dat je lichaam went aan een stof, zodat dezelfde hoeveelheid minder doet. Bij 2C-B gebeurt dat snel en heftig: neem je het middel kort na elkaar nog eens, dan merk je nauwelijks iets. Je lichaam heeft daarna 3 tot 14 dagen nodig voordat dezelfde hoeveelheid weer werkt. Die pauze remt dagelijks gebruik af en is precies de reden dat 2CB zelden een verslaving veroorzaakt. Tegelijk duwt het je een andere kant op: je gaat hoger doseren om het gevoel van de eerste keer terug te halen of je stapt over op een ander middel om de avond toch te laten doen wat je wilde.

Geestelijke gewenning aan 2C-B

Geestelijke gewenning gaat niet over je lichaam, maar over wat je met het middel oplost. 2C-B kan een avond makkelijker maken: je durft meer en let minder op wat anderen van je vinden. Merk je dat je zonder 2C-B weinig aan een avond vindt, dan slik je niet meer omdat je het wilt, maar omdat het erbij hoort. Dat is geen lichamelijke afhankelijkheid, maar het houdt gebruik net zo goed in stand.

Wat er onder het gebruik kan liggen

Achter herhaald gebruik kan iets anders zitten. Spanning die niet zakt, somberheid, angst of paniek of moeite met contact leggen. Ook ADHD, autisme of een persoonlijkheidsstoornis spelen mee: dat zijn aandoeningen die het lastiger maken om prikkels en emoties te reguleren, waardoor een middel dat rust of ruimte geeft aantrekkelijk wordt. Verslaving en zo'n aandoening tegelijk heet een dubbele diagnose. Blijft die onderkant onbehandeld, dan komt het gebruik terug zodra de spanning oploopt.

Herstel begint bij erkennen dat je er alleen niet uitkomt. Twijfel je of je gebruik nog klopt, dan is die twijfel genoeg om er met iemand over te praten. Je hoeft niet eerst alles op een rij te hebben.

Hoe wij naar 2C-B-gebruik kijken

Wij behandelen de verslaving en besteden aandacht aan de onderliggende problematiek. Bij 2C-B gaat dat zelden over lichamelijk afkicken. Het gesprek gaat over je hele weekend: wat je nog meer slikt, hoe vaak dat gebeurt en wat je in die avonden zoekt. Ook klachten die na een trip zijn blijven hangen horen daarbij, zoals angst, achterdocht of het gevoel dat de wereld onecht aanvoelt. Hulp zoeken vraagt moed en bij ons begint die hulp met dat ene gesprek. Bel 040-303 2626 en vertel wat er speelt, ook als je nog niet zeker weet of 2C-B voor jou een probleem is.