Oxazepam en alcohol

Oxazepam en alcohol remmen allebei de werking van je hersenen. Neem je ze samen, dan versterken ze elkaar: je wordt veel sneller suf dan wanneer je alleen oxazepam neemt of alleen drinkt. Ook reageer je trager en weet je later soms niet meer wat er is gebeurd. Drink je meer, dan kan je ademhaling vertragen en kun je bewusteloos raken.

Dat remmende effect is precies waarvoor oxazepam bedoeld is. Oxazepam is een kalmeringsmiddel op recept uit de groep benzodiazepinen, kortweg benzo’s, dat je rustig en slaperig maakt en je spieren ontspant. Artsen schrijven het voor bij angst en spanning, bij slapeloosheid en om de ontwenning op te vangen wanneer iemand stopt met drinken. In Nederland krijg je het middel als tablet van 10 of 50 milligram.

In de eerste week dat je oxazepam slikt, ben je vaak al slaperig en reageer je trager, ook zonder alcohol. Daarom wordt afgeraden om in die week op een ladder te klimmen of werk te doen waarbij je goed moet opletten. Drink je erbij, dan wordt die sufheid nog groter.

Trager reageren en sneller vallen

Die extra sufheid merk je eerst aan je evenwicht en coördinatie. Je bewegingen worden onhandiger, waardoor je makkelijker valt of een ongeluk krijgt. In 2023 kwamen naar schatting 19.800 mensen op de spoedeisende hulp terecht met letsel waarbij alcohol een rol speelde. Bij ruim de helft ging het om een ongeluk thuis, vaak door een val van de trap. Met oxazepam erbij wordt de kans op zo’n val nog groter.

Geheugengaten en onverwachte reacties

Ook je geheugen werkt met de combinatie minder goed. Oxazepam kan ervoor zorgen dat je je later niet meer herinnert wat er na het innemen is gebeurd. Drink je erbij, dan wordt de kans op een black-out groter. Bovendien werkt oxazepam soms precies andersom dan bedoeld: in plaats van kalm word je onrustig, opgewonden of agressief, vooral bij een hoge dosis. Omdat alcohol daarbij je remmingen wegneemt, kun je met de combinatie dingen doen die je nuchter niet zou doen.

Onderdrukte ademhaling en bewustzijn

Hoe meer je drinkt, hoe meer het remmende effect ook raakt wat je lichaam vanzelf regelt: je hersenen sturen je ademhaling en hart steeds minder goed aan. Oxazepam versterkt dat, waardoor je eerder wegzakt of bewusteloos raakt. Doordat alcohol ook braken kan veroorzaken, kun je in je braaksel stikken als je nauwelijks nog bij bewustzijn bent. In het ergste geval loopt een alcoholvergiftiging met oxazepam erbij uit op een coma of overlijden. Heb je slaapapneu, waarbij je ademhaling ‘s nachts steeds even stopt, dan kan oxazepam die adempauzes bovendien verergeren.

Nee, ook bij een halve tablet gelden die risico’s. De kleinste tablet bevat 10 milligram, dus 5 mg oxazepam is in de praktijk een halve tablet. Ook die halve tablet dempt je zenuwstelsel en alcohol versterkt dat, al is het effect kleiner dan bij een hele tablet of meer. Hoe groot het verschil is, hangt af van hoeveel je drinkt, hoe lang je oxazepam al gebruikt, je leeftijd en gezondheid.

Naast de dosis telt ook het moment waarop je drinkt, want oxazepam blijft langer in je lichaam dan je merkt. Ongeveer een uur na het innemen begint oxazepam te werken en na twee tot drie uur is de hoeveelheid in je bloed het hoogst. Het rustgevende effect houdt zes tot acht uur aan. Daarna breekt je lichaam het middel langzaam verder af: pas na 4 tot 15 uur is de helft verdwenen, wat de halfwaardetijd heet.

Als slaapmiddel of overdag tegen angst

Door die langzame afbraak kun je na oxazepam als slaapmiddel de volgende ochtend nog suf zijn. Slik je het middel overdag tegen angst en spanning, dan neem je het meestal drie of vier keer per dag, ongeveer om de zes tot acht uur. Er zit dan de hele dag oxazepam in je bloed, zodat elk drankje dat je neemt extra effect heeft.

Juist omdat oxazepam en alcohol zo op elkaar lijken, kun je ze allebei gebruiken om angst of spanning minder te voelen of om beter te slapen. Daardoor is de stap klein om een glas te pakken als een tablet niet genoeg helpt of andersom. Doe je dat regelmatig, dan raak je aan allebei gewend en heb je steeds meer nodig voor hetzelfde effect. Vooral als je al veel drinkt of eerder problemen had met alcohol of drugs, is de kans groter dat je ook van oxazepam afhankelijk wordt. Zo kun je verslaafd raken aan beide middelen tegelijk of van het ene middel overstappen op het andere. Dat heet cross-addiction.

Ontwenning die lijkt op de oude klachten

Die afhankelijkheid merk je pas goed als je na een langere periode minder oxazepam neemt of ermee stopt. Je kunt dan last krijgen van angst, slapeloosheid, rusteloosheid, hoofdpijn en prikkelbaarheid: vaak precies de klachten waarvoor je oxazepam ooit kreeg. Ook bij alcohol kun je onrustig worden en gaan trillen zodra je minder drinkt, als je lichaam aan drank gewend is. Daardoor is moeilijk te zeggen of een klacht van de ontwenning komt of van het oorspronkelijke probleem. Omdat een tablet of een drankje de klacht meteen even wegneemt, blijf je gebruiken.

Juist omdat de ontwenning zo op je oude klachten lijkt, is stoppen op eigen houtje lastig. Riskant is het ook, omdat je lichaam aan beide middelen gewend is. Gebruik je oxazepam al langer dan een paar weken? Dan kun je bij plotseling stoppen hartkloppingen krijgen en overgevoelig worden voor licht en geluid. In ernstige gevallen krijg je zelfs toevallen met stuiptrekkingen. Heb je lange tijd veel gedronken en stop je ineens, dan kun je in het ergste geval een delier krijgen, een toestand van ernstige verwardheid. Wil je met allebei stoppen, dan is dat het veiligst onder medisch toezicht. De oxazepam wordt dan geleidelijk afgebouwd en de ontwenning van alcohol wordt opgevangen.

Oxazepam bij het stoppen met drinken

Stop je met drinken, dan kun je oxazepam juist krijgen om de ontwenning van alcohol op te vangen. De eerste klachten kunnen al binnen twaalf uur na je laatste glas beginnen. Daarom start je meteen met het medicijn, dat je meestal niet langer dan een week gebruikt. Zo’n detox bij alcohol gebeurt onder medisch toezicht, omdat de ontwenning van alcohol zwaar kan zijn. Of een detox voor jou nodig is, bespreken we tijdens de intake.

Merk je dat je oxazepam en drank steeds vaker samen gebruikt of lukt het niet meer om zonder een van beide te ontspannen of te slapen? Dan kunnen ze een manier zijn geworden om met angst of spanning om te gaan, omdat ze allebei je emoties dempen. Daarom kijken we in je behandeling niet alleen naar het gebruik, maar ook naar die angst.

Hoe het drinken, de oxazepam en angst bij jou met elkaar verband houden, bekijken we tijdens het intakegesprek. Daarna volg je onze ambulante behandeling: je blijft thuis wonen en komt twee of drie dagen per week naar onze afkickkliniek in Eindhoven of Utrecht. De behandeling duurt gemiddeld twaalf weken en combineert groepstherapie met individuele gesprekken met je eigen behandelaar. Omdat we een alcoholverslaving en een medicijnverslaving in samenhang behandelen, krijgt ook het afbouwen van oxazepam een plek in je behandelplan. Bel 040-303 2626, dan kijken we samen naar jouw situatie met oxazepam en alcohol.