Wat alcohol met je gezondheid doet
Hoe slecht is alcohol voor je gezondheid? Slechter dan lange tijd werd gedacht. Alcohol is kankerverwekkend en speelt een rol bij minstens zeven soorten kanker, maar minder dan de helft van de Nederlandse volwassenen weet dat. Daarnaast vergroot alcohol de kans op leverziekten, hart- en vaatziekten, ongelukken en verslaving. Het officiële advies in Nederland is daarom sinds juni 2026 om helemaal geen alcohol te drinken.
Waarom is alcohol slecht voor je?
Alcohol is slecht voor je, omdat de stof giftig is voor de cellen in je lichaam. De eerste cellen die dat merken, zitten in je mond, keel, slokdarm en maag. Alcohol is namelijk een bijtende stof die het beschermende slijmvlies daar irriteert. Dat kun je voelen als een branderig gevoel in je maag of misselijkheid. Daarna neemt je bloed de alcohol mee langs bijna al je organen, tot in je hersenen.
Bij de afbraak ontstaat aceetaldehyde
Om die giftige stof kwijt te raken, breekt je lichaam alcohol zo snel mogelijk af. Tot ongeveer 90 procent daarvan gebeurt in je lever, waardoor juist je lever extra kwetsbaar is voor schade. Bij die afbraak ontstaat aceetaldehyde, een zeer giftige stof die je cellen kan beschadigen en hun groei kan verstoren. In zulke beschadigde cellen ontwikkelt kanker zich makkelijker. Dat is een van de redenen dat alcohol kanker kan veroorzaken, al spelen ook hormonen en erfelijke aanleg mogelijk een rol.
Je hersenen raken aan alcohol gewend
Eenmaal in je hersenen zorgt alcohol ervoor dat er meer dopamine vrijkomt, een stof die je een gevoel van beloning geeft. Dat prettige gevoel maakt het aantrekkelijk om opnieuw te drinken. Drink je regelmatig, dan worden je hersenen minder gevoelig voor dopamine en heb je steeds meer alcohol nodig voor hetzelfde effect. Zo wordt drinken een automatisme waarbij je steeds minder bewust voor een glas kiest. Daardoor is alcohol verslavend en kan drinken op den duur overgaan in een alcoholverslaving.
Alcohol en kanker
Door de celschade die alcohol en aceetaldehyde aanrichten, vergroot drinken de kans op zeven soorten kanker. Het gaat om kanker van je:
- mond
- keelholte
- strottenhoofd
- slokdarm
- darm (dikke darm en endeldarm)
- lever
- borst (bij vrouwen)
Voor de meeste van deze soorten neemt het risico toe vanaf gemiddeld één glas per dag. Elk glas dat er per dag bij komt, verhoogt het risico daarna met ongeveer even veel. Bij darm- en leverkanker begint die stijging later, bij ongeveer drie en 4,5 glas per dag, maar daarna gaat het wel steeds sneller.
Wat twee glazen per week minder scheelt
Omdat het risico met elk glas meegroeit, maakt ook een kleine vermindering al verschil. Als iedereen in Nederland twee glazen per week minder zou drinken, kunnen naar schatting gemiddeld 427 kankerdiagnoses per jaar worden voorkomen. Bij mannen gaat het dan vooral om darmkanker, bij vrouwen om borstkanker.
Alcohol en gezondheid in brede zin
Naast kanker vergroot alcohol de kans op ziekten van je lever en hart. In je lever kan vet ophopen, wat bij jarenlang veel drinken kan uitgroeien tot levercirrose. Drink je zwaar, dan stijgt bovendien je bloeddruk en neemt de kans op hartritmestoornissen, hartfalen en een beroerte toe. Dat een glas rode wijn per dag je hart juist beschermt, is nooit bewezen. Ook je mentale gezondheid lijdt onder alcohol. Drink je lange tijd veel, dan heb je meer kans op somberheid en een depressie en slaap je slechter.
Veiligheid voor jezelf en anderen
Alcohol verdooft je remmingen en inschattingsvermogen. Daardoor loopt niet alleen je gezondheid gevaar, maar ook je veiligheid en die van de mensen om je heen. Zo speelt drinken een rol bij 26 tot 43 procent van al het geweld in Nederland en tijdens het uitgaan zelfs bij 70 tot 80 procent. Ook thuis gaat zwaar drinken vaker samen met geweld tegen een partner. In het verkeer gaat het om dezelfde reden sneller mis. Hoe hoger je promillage, hoe groter de kans op een ongeluk, in de auto, maar ook op de fiets en te voet.
Wanneer stoppen zelf een risico is
Omdat je lichaam en hersenen aan alcohol gewend raken, kan juist stoppen na lange tijd veel drinken gevaarlijk zijn. Stop je in één keer, dan kun je afkickverschijnselen van alcohol krijgen, van trillen en onrust tot een delirium tremens. Bij een alcoholdetox stop je daarom onder medisch toezicht, met medicijnen die de ontwenning opvangen.
Hulp als alcohol je gezondheid schaadt
Lukt het niet om op eigen kracht te stoppen met alcohol, dan kun je bij CACN Verslavingszorg terecht. Tijdens het intakegesprek bespreken we hoe je drinkt en welke rol alcohol in je leven speelt. Houden stress, somberheid of een trauma het drinken in stand, dan besteden we daar tijdens de behandeling aandacht aan. Het doel is dat je blijvend stopt.
Zo ziet de behandeling eruit
Tijdens de behandeling blijf je thuis wonen en kom je 2 of 3 dagen per week naar onze afkickkliniek in Eindhoven of Utrecht. Moet je nog wachten op de start, dan kun je alvast meedoen aan de voorzorggroep, waarin je je wekelijks op de behandeling voorbereidt. Na afloop helpt nazorg je om vast te houden wat je hebt bereikt. Bel 040-303 2626 of vul het contactformulier in. Met een van onze zorgprofessionals bespreek je dan hoe slecht alcohol voor je gezondheid is in jouw situatie.