Hoe schadelijk is alcohol?

Hoe schadelijk is alcohol? Alcohol is een giftige stof die de cellen in je lichaam direct beschadigt. Breekt je lever de alcohol af, dan ontstaat aceetaldehyde, een stof die nog giftiger is. Daardoor bestaat er geen hoeveelheid die veilig is voor je gezondheid. Drink je gemiddeld één glas per dag, dan is je kans op verschillende soorten kanker al groter. Sinds juni 2026 luidt het officiële advies in Nederland daarom dat je beter helemaal niet kunt drinken.

Dat ene glas per dag gold lange tijd juist als gezond, zeker als het om rode wijn ging. Dat een glas per dag je hart en bloedvaten beschermt, is echter nooit bewezen. Rode wijn bevat wel stoffen uit de druivenschil die goed zijn voor je vaatwand, maar die krijg je ook binnen via groente, fruit en andere voedingsmiddelen, zonder de alcohol erbij.

Elk glas telt mee: hoe meer en hoe vaker je drinkt, hoe groter de kans op kanker, orgaanschade en verslaving. Of het nu om wijn, bier of sterke drank gaat, voor je lichaam telt daarbij alleen hoeveel alcohol je binnenkrijgt.

Wat is een standaardglas?

Die hoeveelheid wordt uitgedrukt in standaardglazen. Een standaardglas bevat 10 gram pure alcohol: 250 ml bier van 5%, 100 ml wijn van 12% of 35 ml sterke drank van 35%. Schenk je thuis zelf in, dan wordt het al snel meer. Een groot wijnglas van 250 ml bevat 2,5 standaardglazen en speciaalbier drink je meestal uit een glas van 330 ml, vaak met een hoger alcoholpercentage. Bij mixdrankjes verbergt de suiker de smaak van de alcohol, waardoor je makkelijk onderschat hoeveel je binnenkrijgt.

Overmatig en zwaar drinken

Tel je die standaardglazen per week op, dan zie je of je overmatig drinkt. Daarvan is sprake bij meer dan 14 glazen per week als vrouw of meer dan 21 als man. Zwaar drinken gaat niet over het weektotaal, maar over één dag: drink je minstens één keer per week 4 glazen of meer als vrouw of 6 of meer als man, dan drink je zwaar. In Nederland drinkt 5,5% van de volwassenen overmatig en 6,7% zwaar.

Bij zwaar drinken loop je vooral direct gevaar. Je lever breekt ongeveer 7 gram alcohol per uur af, zo’n anderhalf uur per standaardglas. Drink je sneller, dan stapelt de alcohol zich op in je bloed. Bij vijf of meer glazen bij één gelegenheid heet dat bingedrinken. De kans op een alcoholvergiftiging, black-out of ongeluk neemt dan sterk toe en je bloeddruk stijgt direct. Gebeurt dat vaker, dan kan op den duur ook je hartspier verzwakken.

Jarenlang veel drinken

Bij overmatig drinken loopt de schade juist langzaam op. Drink je jarenlang overmatig, dan krijgt je lever het als eerste zwaar: meer dan 90% van de langdurig overmatige drinkers krijgt leververvetting en 30% een ernstige leveraandoening. Ongeveer één op de tien zware drinkers ontwikkelt na 10 tot 20 jaar levercirrose. Ook je hersenen raken beschadigd. Drink je vijf jaar of langer meer dan 28 glazen per week als vrouw of 35 als man, dan gaan je denken en geheugen merkbaar achteruit.

Lever en hersenen zijn niet de enige organen die schade oplopen. Via je bloed komt alcohol langs bijna al je organen, waardoor op langere termijn onder andere de kans toeneemt op:

• kanker in mond, keel, strottenhoofd, slokdarm, darm, lever en borst (bij vrouwen)
• hoge bloeddruk, hartritmestoornissen en hartfalen
• een herseninfarct of hersenbloeding
• slechter slapen
• somberheid en depressie
• een verminderde afweer, tot 24 uur na één keer veel drinken

Schade bij anderen

Alcohol schaadt niet alleen jou, maar ook de mensen om je heen. Het middel speelt een rol bij verkeersongevallen, agressie, geweld en problemen thuis of op het werk. In 2023 werden naar schatting 19.800 mensen op de spoedeisende hulp behandeld na een ongeval of geweld waarbij alcohol betrokken was.

Voor een deel wel. Of schade herstelt als je stopt, hangt vooral af van hoe ver die al gevorderd is. Schade in een vroeg stadium kan vaak nog herstellen, terwijl schade na jarenlang zwaar drinken vaker blijvend is.

Lever

Van al je organen herstelt je lever het best. Een vervette lever kan zich weer (gedeeltelijk) herstellen als je stopt met drinken. Bij levercirrose lukt dat meestal niet meer, maar stoppen voorkomt in de meeste gevallen dat de cirrose verder verslechtert.

Hersenen

Voor je hersenen is herstel minder zeker. Bij sommige mensen herstellen ze na het stoppen met alcohol volledig, bij anderen maar gedeeltelijk of helemaal niet. Bij het syndroom van Korsakov is de schade blijvend: door een langdurig tekort aan vitamine B1 kan iemand geen nieuwe informatie meer onthouden.

Kans op kanker

Ook je kans op kanker daalt als je stopt, al gaat dat langzaam. Voor kanker in mond, keel en slokdarm duurt het ongeveer twintig jaar voordat je risico weer gelijk is aan dat van iemand die nooit heeft gedronken.

Stoppen is dus de beste manier om schade te beperken, maar dat lukt niet altijd. Of drinken een alcoholverslaving is geworden, hangt minder af van hoeveel je drinkt dan van de invloed ervan op je dagelijkse leven. Alcohol prikkelt het beloningssysteem in je hersenen. Drink je regelmatig, dan passen je hersenen zich aan en heb je steeds meer nodig voor hetzelfde effect. Op den duur drink je dan niet meer alleen om je prettig te voelen, maar ook om je normaal te voelen. Dat alcohol een grotere rol is gaan spelen, merk je bijvoorbeeld als:

• het niet lukt om te minderen of een paar dagen niet te drinken
• je steeds vaker aan alcohol denkt
• drinken voorgaat op werk, afspraken of hobby’s
• je zonder alcohol gaat trillen, onrustig wordt of slecht slaapt
• het drinken doorgaat, ook nu het problemen geeft

Stoppen na lange tijd veel drinken

Heb je lange tijd dagelijks veel gedronken, dan kan in één keer stoppen gevaarlijk zijn. Je lichaam is dan zo aan alcohol gewend dat de ontwenning kan uiteenlopen van trillen en onrust tot een delirium. Afkicken van alcohol gebeurt daarom onder medisch toezicht.

Lukt stoppen niet op eigen kracht, dan kun je bij CACN Verslavingszorg terecht. In een intakegesprek kijken we niet alleen naar hoe je drinkt, maar ook naar wat eronder ligt, zoals stress, angst of somberheid. Omdat zulke klachten het drinken in stand kunnen houden, krijgen ze in de behandeling ook aandacht. Het doel is om blijvend te stoppen.

Zo verloopt de behandeling

Tijdens de behandeling blijf je thuis wonen en kom je 2 of 3 dagen per week naar onze afkickkliniek in Eindhoven of Utrecht. Een intakegesprek vraag je aan via 040-303 2626 of het contactformulier. Hoe eerder je dat doet, hoe groter de kans dat de schade die alcohol al heeft aangericht nog herstelt. Samen zoeken we dan het antwoord op de vraag ‘Hoe schadelijk is alcohol?’ voor jouw eigen situatie.