Spice (synthetische cannabinoïden)

Spice is een verzamelnaam voor producten met synthetische cannabinoïden: stoffen uit een laboratorium die nabootsen wat THC doet, de stof in wiet waar je high van wordt. In spice zelf zit dus geen cannabis, maar al een kleine hoeveelheid kan leiden tot paniek, hartkloppingen of flauwvallen. Welke stof er precies in een product zit, verschilt bovendien per partij. Daardoor kunnen ook twee zakjes die er hetzelfde uitzien heel anders uitpakken.

Dat een kleine hoeveelheid al zo hard aankomt, ligt aan de manier waarop synthetische cannabinoïden in je hersenen werken. Net als THC hechten ze zich aan de CB1-receptor, een soort slot dat het signaal van cannabinoïden doorgeeft. THC zet dat slot maar half open, terwijl de stoffen in spice het helemaal openzetten en er ook sterker en langer aan vast blijven zitten. Daardoor is de roes niet alleen heftiger, maar krijg je ook meer en zwaardere bijwerkingen, bijvoorbeeld aan je hart.

Omdat het om een hele groep synthetische drugs gaat, is spice onder veel verschillende namen te koop. Mamba-drugs zijn hetzelfde: Mamba en Black Mamba zijn straatnamen voor spice, net als K2, synthetische wiet en boze rook. In totaal zijn er tientallen van zulke namen in omloop, omdat verkopers met straatnamen en codewoorden de wet proberen te ontlopen.

Net zo wisselend als de namen zijn de vormen waarin je spice kunt tegenkomen. De oudste vorm is een kruidenmengsel om te roken, maar de stoffen zitten ook in poeder, vapevloeistof, papier en drugssnoepjes zoals gummies. Daarnaast kan spice zitten in gewone wiet en hasj of in CBD-toppen: bloemtoppen van hennep waar je niet high van wordt.

Spice in vapes

Dat geldt ook voor vapes die als THC-vape te koop zijn: daarin kunnen synthetische cannabinoïden zitten zonder dat het op de verpakking staat. Namen als sloth juice en c-liquid wijzen op vapevloeistof met spice. Omdat de damp via je longen meteen in je bloed komt, slaat het effect van zo’n vape heftig toe en houdt het langer aan dan bij een vape met alleen THC.

Spice in gummies, op papier en in wiet

Ook in gummies die als THC-gummies te koop zijn, kunnen synthetische cannabinoïden zitten. Bij papier gaat het om vellen waarop de stof is opgedroogd, zodat je ze makkelijk kunt verstoppen of versturen, bijvoorbeeld in een brief. Bij wiet en hasj gaat het om gewone cannabis waarop de stof is gespoten, waardoor zo’n partij veel sterker werkt dan gewone wiet.

In welke vorm je spice ook binnenkrijgt, het effect lijkt eerst op dat van wiet: je wordt ontspannen, stoned of high. Bij spice slaat dat effect alleen makkelijk door naar klachten die heftiger zijn dan bij blowen. Vooral als je weinig ervaring hebt met drugs, kan de roes je overvallen.

Psychische effecten van spice

Een deel van die klachten speelt zich af in je hoofd. Spice kan heftige angst of paniek veroorzaken en je achterdochtig of verward maken. Je kunt dingen zien of horen die er niet zijn of het gevoel krijgen dat je los van jezelf staat, terwijl de tijd veel langzamer of juist sneller lijkt te gaan. Ben je snel boos, dan kun je geïrriteerd of agressief raken. Heb je aanleg voor psychose, dan kan spice bovendien een psychose veroorzaken: je raakt dan tijdelijk het contact met de werkelijkheid kwijt.

Lichamelijke effecten van spice

Ook je lichaam reageert heftiger op spice dan op wiet. Je kunt onder meer last krijgen van:

• hartkloppingen
• een snelle hartslag
• een hoge bloeddruk
• misselijkheid
• overgeven
• minder controle over je bewegingen

Hoe zwaar die klachten worden, hangt af van hoeveel werkzame stof je binnenkrijgt. Juist dat kun je bij spice niet inschatten, waardoor je veel sneller een overdosis krijgt dan bij wiet. Zo’n overdosis kan leiden tot flauwvallen, ademhalingsproblemen of een epileptische aanval. Ook kan er een delier ontstaan: je raakt dan zo ernstig verward dat het levensgevaarlijk kan zijn.

Wat er over de lange termijn bekend is

Naast die acute risico’s is ook onduidelijk wat spice na lang gebruik met je lichaam en hersenen doet. Makers passen de stoffen namelijk steeds aan, waardoor er telkens nieuwe varianten op de markt komen die nooit goed zijn onderzocht. Wel is duidelijk dat het roken van spice je longen en luchtwegen net zo belast als een joint.

Ook over het gebruik in Nederland zijn weinig cijfers bekend. Van de Nederlandse uitgaanders gaf in 2023 0,8 procent aan ooit spice te hebben gebruikt en 0,1 procent in het afgelopen jaar. Wel komen synthetische cannabinoïden in sommige regio’s via vapes bij jongeren terecht, soms zonder dat ze weten dat het om spice gaat.

Is spice verboden?

Ja, spice is in Nederland verboden. Sinds 1 juli 2025 vallen alle synthetische cannabinoïden als groep onder de Opiumwet: de meeste staan op lijst 1A en een aantal op lijst 1. Daardoor is ook een nieuwe variant meteen verboden, net als bij andere designerdrugs die onder dit groepsverbod vallen. Maken, verkopen en bezitten is strafbaar en anders dan voor wiet en hasj in de coffeeshop geldt er geen gedoogbeleid.

Ja, spice is verslavend en je raakt er sneller afhankelijk van dan bij een cannabisverslaving. Dat komt doordat je hersenen snel aan de sterke stof wennen, zodat je steeds meer nodig hebt voor hetzelfde effect. Die gewenning heet tolerantie. Gebruik je lang of veel, dan raakt ook je lichaam afhankelijk en reageert het met klachten zodra de stof wegvalt.

Afkickverschijnselen van spice

Die klachten heten afkickverschijnselen. Stop je na een periode van veel of dagelijks gebruik, dan kun je onder meer last krijgen van:

• angst
• paniek
• misselijkheid
• overgeven
• zweten
• diarree
• het afwisselend warm en koud hebben
• slecht slapen
• trillen
• buikkrampen
• hallucinaties
• verwardheid

Ze kunnen weken aanhouden en zijn daarmee zwaarder dan de afkickverschijnselen van wiet, die vooral uit onrust, prikkelbaarheid en slecht slapen bestaan.

Juist die zware afkickverschijnselen maken het lastig om op eigen kracht te stoppen. Lukt dat niet of gebruik je spice naast andere middelen, zoals wiet of alcohol, dan kun je bij CACN Verslavingszorg terecht. Spice kan aantrekkelijk zijn om spanning of somberheid weg te drukken, omdat het middel goedkoop is en snel een sterke roes geeft. Daarom kijken we niet alleen naar het middel, maar ook naar je klachten en naar wat er in je leven speelt.

Veilig stoppen met spice

Ben je lichamelijk afhankelijk geraakt, dan is in één keer stoppen zonder hulp niet verstandig. In dat geval begin je bij ons met een detox: je stopt dan onder medisch toezicht, zodat er direct hulp is als de klachten zwaar worden. Of een detox nodig is, hangt af van hoe lang en hoe vaak je spice gebruikt.

Behandeling bij CACN Verslavingszorg

Na de detox of meteen als die niet nodig is, start de behandeling. Daarin behandelen we de verslaving en besteden we aandacht aan wat eronder ligt. Speelt er naast je gebruik stress, depressie, angst, ADHD, autisme of een persoonlijkheidsstoornis, dan heet dat een dubbele diagnose en krijgt ook je mentale gezondheid aandacht. De behandeling volg je ambulant: je blijft thuis wonen en komt 2 of 3 dagen per week naar onze locatie in Eindhoven of Utrecht. Daar volg je groepsbehandeling en heb je gesprekken met een van onze zorgprofessionals.

Alles begint met een eerste gesprek met een van onze zorgprofessionals. Daarin kijken we wat spice met je doet: hoe vaak je het middel gebruikt, in welke vorm en welke klachten je krijgt als je probeert te stoppen. Op basis daarvan bepalen we welke behandeling bij je past. Bel 040-303 2626 om dat gesprek aan te vragen of om eerst te horen wat je kunt verwachten als je stopt met spice.